Nieren, aandoeningen en behandeling
Nieren hebben veel belangrijke functies. Enkele belangrijke functies zijn dat ze zorgen voor de vochthuishouding in ons lichaam en afvalstoffen afvoeren. En ze maken hormonen aan. Die zorgen voor een goede bloeddruk, het maken van bloed en het sterk houden van uw botten. Lees meer in de folder Hoe werken onze nieren van de Nierstichting.
Het lichaam maakt elke dag nuttige stoffen aan en verwijdert
afvalstoffen. De nieren spelen een belangrijke rol bij het in evenwicht
houden van al deze stoffen. De nieren zijn meer dan zomaar ‘een
filter’. Als de nieren namelijk niet goed functioneren en daar geen
behandeling op volgt, kunt u ernstig ziek worden en uiteindelijk
sterven.
Uw nieren kunnen blijvend beschadigd worden. Dan spreken we van nierschade. Nierschade kan het gevolg zijn van een nierziekte. Er zijn allerlei soorten nierziekten. Nierziekten kunnen aangeboren zijn. Het kan ook veroorzaakt worden door een ontsteking of een nierbeschadiging. De nierschade kan ook het gevolg zijn van diabetes of hoge bloeddruk.
Door nierschade gaan uw nieren minder goed werken. Ze krijgen het steeds lastiger om afvalstoffen te filteren. De nierfunctie gaat achteruit. Geleidelijk aan wordt uw bloed ‘vergiftigd’. Dat is slecht voor uw hart en bloedvaten. Om de doorbloeding in stand te houden maken de nieren stoffen die de bloeddruk verder verhogen. Door de hogere bloeddruk krijgen de bloedvaten het nog zwaarder te verduren. Ook de bloedvaten in de nieren. Zo gaat het van kwaad tot erger. De nieren gaan steeds slechter werken. Wanneer uw nieren helemaal niet meer werken moet uw bloed gespoeld worden. We noemen dat dialyse.
Door nierschade gaan uw nieren minder goed werken. Ze krijgen het steeds lastiger om afvalstoffen te filteren. De nierfunctie gaat achteruit. Geleidelijk aan wordt uw bloed ‘vergiftigd’. Dat is slecht voor uw hart en bloedvaten. Om de doorbloeding in stand te houden maken de nieren stoffen die de bloeddruk verder verhogen. Door de hogere bloeddruk krijgen de bloedvaten het nog zwaarder te verduren. Ook de bloedvaten in de nieren. Zo gaat het van kwaad tot erger. De nieren gaan steeds slechter werken. Wanneer uw nieren helemaal niet meer werken moet uw bloed gespoeld worden. We noemen dat dialyse.
Omdat nieren een enorme reservecapaciteit hebben, ontstaan klachten meestal pas als meer dan de helft van de niercapaciteit niet meer werkt en er sprake is van nierinsufficiëntie. We kunnen geen specifieke klachten aangeven die wijzen op een nieraandoening of –ziekte. Het gaat namelijk vaak om verschijnselen die veel voorkomen en net zo goed op een ander ziektebeeld kunnen wijzen.
Soms hebben mensen met een nieraandoening bijvoorbeeld last van vochtophoping, echter komt dit ook veel voor bij mensen die iets aan hun hart hebben. Verder zijn nierpatiënten vaak moe en kunnen ze een hoge bloeddruk hebben, maar ook deze verschijnselen komen veel voor zonder dat die persoon ook een nierziekte heeft. Verder is het zo dat sommige nierziekten gepaard gaan met veel plassen terwijl bij andere ziekten het plassen juist minder wordt. Daarom is het verstandig dat u bij klachten altijd naar uw huisarts gaat.
Meer informatie kunt u hier vinden en in de folder Hoe werken onze nieren van de Nierstichting.
Soms hebben mensen met een nieraandoening bijvoorbeeld last van vochtophoping, echter komt dit ook veel voor bij mensen die iets aan hun hart hebben. Verder zijn nierpatiënten vaak moe en kunnen ze een hoge bloeddruk hebben, maar ook deze verschijnselen komen veel voor zonder dat die persoon ook een nierziekte heeft. Verder is het zo dat sommige nierziekten gepaard gaan met veel plassen terwijl bij andere ziekten het plassen juist minder wordt. Daarom is het verstandig dat u bij klachten altijd naar uw huisarts gaat.
Meer informatie kunt u hier vinden en in de folder Hoe werken onze nieren van de Nierstichting.
In eerste instantie bespreekt u met uw (huis)arts uw klachten. Nadien vindt lichamelijk onderzoek plaats. Als uw arts het nodig acht dan kan uw bloed en urine worden onderzocht om te evalueren hoe de werking van de nieren is. Als uw huisarts afwijkingen constateert, verwijst hij u meestal door naar een specialist voor aanvullend onderzoek.
Daarnaast wordt meestal beeldvormend onderzoek gedaan om mogelijke afwijkingen van de nieren zichtbaar te maken. Voorbeelden van beeldvormend onderzoek zijn echo-onderzoek, röntgenonderzoek en isotopenonderzoek. Soms neemt men een stukje nierweefsel weg – een biopsie – voor onderzoek onder de microscoop. De uitslagen van de onderzoeken worden door de huisarts of behandelend arts met u besproken. Vraag wat deze uitslag voor u betekent.
Meer informatie over de verschillende soorten onderzoek leest u in de folder Onderzoek van de nieren.
Daarnaast wordt meestal beeldvormend onderzoek gedaan om mogelijke afwijkingen van de nieren zichtbaar te maken. Voorbeelden van beeldvormend onderzoek zijn echo-onderzoek, röntgenonderzoek en isotopenonderzoek. Soms neemt men een stukje nierweefsel weg – een biopsie – voor onderzoek onder de microscoop. De uitslagen van de onderzoeken worden door de huisarts of behandelend arts met u besproken. Vraag wat deze uitslag voor u betekent.
Meer informatie over de verschillende soorten onderzoek leest u in de folder Onderzoek van de nieren.
Ja, u kunt zelf iets doen om de kans op nierschade te verkleinen. De kans op nierschade neemt toe door onder meer overgewicht, roken en hoge zoutinname. Onze leefstijladviezen om verslechtering van de nierfunctie te voorkomen zijn dan ook: neem voldoende lichaamsbeweging en houdt u aan de voedingsvoorschriften die u worden voorgeschreven, mede om een gezond lichaamsgewicht te bereiken of behouden. Voor rokers: probeer te stoppen met roken, óók met het oog op gezonde nieren.
Eigenlijk zijn dit dezelfde leefstijladviezen die gegeven worden om hoge bloeddruk en diabetes type II te voorkomen, ziekten die op zichzelf tot nierschade kunnen leiden. Meer over het beperken van uw risico op nierschade leest u elders op deze site.
U kunt ook de Leefstijltest doen. De Nierstichting heeft deze test ontwikkeld samen met het Diabetes Fonds, de Hartstichting en de beroepsorganisaties van huisartsen (NHG en LHV) en bedrijfsartsen (NVAB. Na het invullen van een uitgebreide vragenlijst krijgt u persoonlijk advies, precies op maat. Bijvoorbeeld over wat u kunt veranderen om uw risico op ziekte te verlagen. Dat zijn vaak kleine, alledaagse dingen die veel verschil uitmaken. U blijft gezonder en voelt u fitter! Ga voor deze test en voor meer informatie naar www.testuwleefstijl.nl.
Eigenlijk zijn dit dezelfde leefstijladviezen die gegeven worden om hoge bloeddruk en diabetes type II te voorkomen, ziekten die op zichzelf tot nierschade kunnen leiden. Meer over het beperken van uw risico op nierschade leest u elders op deze site.
U kunt ook de Leefstijltest doen. De Nierstichting heeft deze test ontwikkeld samen met het Diabetes Fonds, de Hartstichting en de beroepsorganisaties van huisartsen (NHG en LHV) en bedrijfsartsen (NVAB. Na het invullen van een uitgebreide vragenlijst krijgt u persoonlijk advies, precies op maat. Bijvoorbeeld over wat u kunt veranderen om uw risico op ziekte te verlagen. Dat zijn vaak kleine, alledaagse dingen die veel verschil uitmaken. U blijft gezonder en voelt u fitter! Ga voor deze test en voor meer informatie naar www.testuwleefstijl.nl.
Die normen veranderen nog wel eens in de loop van de tijd en soms worden verschillende accenten gelegd. Elders op deze site vindt u de meest actuele informatie over leefstijl en het beperken van uw risico op nierschade.
U kunt ook de Leefstijltest doen. De Nierstichting heeft deze test ontwikkeld samen met het Diabetes Fonds, de Hartstichting en de beroepsorganisaties van huisartsen (NHG en LHV) en bedrijfsartsen (NVAB). Na het invullen van een uitgebreide vragenlijst krijgt u persoonlijk advies, precies op maat. Bijvoorbeeld over wat u kunt veranderen om uw risico op ziekte te verlagen. Dat zijn vaak kleine alledaagse dingen die veel verschil uitmaken. U blijft gezonder en voelt u fitter! Ga voor deze test en voor meer informatie naar www.testuwleefstijl.nl.
U kunt ook de Leefstijltest doen. De Nierstichting heeft deze test ontwikkeld samen met het Diabetes Fonds, de Hartstichting en de beroepsorganisaties van huisartsen (NHG en LHV) en bedrijfsartsen (NVAB). Na het invullen van een uitgebreide vragenlijst krijgt u persoonlijk advies, precies op maat. Bijvoorbeeld over wat u kunt veranderen om uw risico op ziekte te verlagen. Dat zijn vaak kleine alledaagse dingen die veel verschil uitmaken. U blijft gezonder en voelt u fitter! Ga voor deze test en voor meer informatie naar www.testuwleefstijl.nl.
Ja, er is een wetenschappelijk onderbouwde test waarmee u kunt nagaan of uw risico op het krijgen van nierschade, diabetes en hart- en vaatziekten wellicht is verhoogd. Deze test bestaat uit een beknopte vragenlijst, die u online kunt invullen. Is uw risico verhoogd? Dan krijgt u het advies contact op te nemen met de huisarts. Het kan ook zijn dat u naar aanleiding van de test advies krijgt uw leefstijl aan te passen. Deze Risicotest is ontwikkeld door de Nierstichting in samenwerking met het Diabetes Fonds, de Hartstichting en de beroepsorganisaties voor huisartsen (LHV en NHG) en bedrijfsartsen (NVAB). Ga voor meer informatie over deze test en voor de test zelf naar www.testuwrisico.nl.
Dezelfde organisaties hebben samen ook een Leefstijltest ontwikkeld. De Leefstijltest is ontwikkeld om mensen handvaten te geven om hun risico op ziekte te verlagen en fitter door het leven te gaan. Dat is belangrijk om de verontrustende groei in het aantal mensen met diabetes, hart- en vaatziekten en nierschade af te remmen. Veel mensen weten wat in hun leefstijl ongezond is. Maar om dat te veranderen, dat is een ander verhaal. Laat de Leefstijltest u op het goede en gezonde pad brengen! Ga voor deze test en voor meer informatie naar www.testuwleefstijl.nl.
Dezelfde organisaties hebben samen ook een Leefstijltest ontwikkeld. De Leefstijltest is ontwikkeld om mensen handvaten te geven om hun risico op ziekte te verlagen en fitter door het leven te gaan. Dat is belangrijk om de verontrustende groei in het aantal mensen met diabetes, hart- en vaatziekten en nierschade af te remmen. Veel mensen weten wat in hun leefstijl ongezond is. Maar om dat te veranderen, dat is een ander verhaal. Laat de Leefstijltest u op het goede en gezonde pad brengen! Ga voor deze test en voor meer informatie naar www.testuwleefstijl.nl.
Ja, dat kan. De Nierstichting heeft samen met het Diabetes Fonds, de Hartstichting en de beroepsorganisaties van huisartsen (NHG en LHV) en bedrijfsartsen (NVAB) een Leefstijltest ontwikkeld. Deze partijen hebben op hun beurt wetenschappers geraadpleegd op het gebied van roken, voeding, bewegen, alcohol en ontspanning/stress. De beste en meest actuele beschikbare kennis is hierin verwerkt. De adviezen zijn gebaseerd op de in Nederland geldende richtlijnen en normen op het gebied van gezonde voeding, bewegen, alcohol en roken.
De Leefstijltest is ontwikkeld om mensen handvatten te geven om hun risico op ziekte te verlagen en fitter door het leven te gaan. Dat is belangrijk om de verontrustende groei in het aantal mensen met diabetes, hart- en vaatziekten en nierschade af te remmen. Veel mensen weten wat in hun leefstijl ongezond is. Maar om dat te veranderen, dat is een ander verhaal.
Doe de Leefstijltest en kom er achter hoe gezond u leeft. Na het invullen van een uitgebreide vragenlijst krijgt u persoonlijk advies, precies op maat. Bijvoorbeeld over wat u kunt veranderen om uw risico op ziekte te verlagen. Dat zijn vaak kleine alledaagse dingen die veel verschil uitmaken. U blijft gezonder en voelt u fitter! Ga voor deze test en voor meer informatie naar www.testuwleefstijl.nl.
De Leefstijltest is ontwikkeld om mensen handvatten te geven om hun risico op ziekte te verlagen en fitter door het leven te gaan. Dat is belangrijk om de verontrustende groei in het aantal mensen met diabetes, hart- en vaatziekten en nierschade af te remmen. Veel mensen weten wat in hun leefstijl ongezond is. Maar om dat te veranderen, dat is een ander verhaal.
Doe de Leefstijltest en kom er achter hoe gezond u leeft. Na het invullen van een uitgebreide vragenlijst krijgt u persoonlijk advies, precies op maat. Bijvoorbeeld over wat u kunt veranderen om uw risico op ziekte te verlagen. Dat zijn vaak kleine alledaagse dingen die veel verschil uitmaken. U blijft gezonder en voelt u fitter! Ga voor deze test en voor meer informatie naar www.testuwleefstijl.nl.
Ja, dat kan. Een arts kan vaststellen aan de hand van bloed- en urineonderzoek of dat zo is. De (huis)arts zal ook altijd als u een hoge bloeddruk heeft periodiek de werking van uw nieren via dergelijk laboratorium onderzoek controleren. De nieren regelen voor het belangrijkste deel het vochtgehalte en het zoutgehalte in de bloedsomloop. De hoogte van de bloeddruk hangt daar helemaal mee samen. Nieraandoeningen kunnen de bloeddruk verhogen. Maar omgekeerd kan een hoge bloeddruk ook afwijkingen aan de nieren veroorzaken. Daarom is het belangrijk dat bij mensen met hoge bloeddruk jaarlijks de nierfunctie wordt gecontroleerd.
Meer informatie over de gevolgen van hoge bloeddruk voor de nieren kunt u vinden in de folder Hoge bloeddruk en de nieren.
Meer informatie over de gevolgen van hoge bloeddruk voor de nieren kunt u vinden in de folder Hoge bloeddruk en de nieren.
Mensen met diabetes lopen een risico. Door de diabetes kunnen de kleine aanvoerende bloedvaatjes in de nier worden aangetast en kan de functie van de nier over een periode van jaren geleidelijk achteruit gaan. Vandaar dat regelmatige controle van de nierfunctie bij diabetes belangrijk is. Meer informatie over de relatie tussen diabetes en schade aan de nieren vindt u in de folder Nieren en diabetes.
Nee, helaas, die is er niet meer. Maar er is nu wel een betrouwbare test om het risico op nierschade te testen. Deze test bestaat uit een beknopte vragenlijst, die u online kunt invullen. Hij test niet alleen het risico op nierschade, maar ook op het krijgen van diabetes en hart- en vaatziekten. Is uw risico verhoogd? Dan krijgt u het advies contact op te nemen met de huisarts. Het kan ook zijn dat u naar aanleiding van de test advies krijgt uw leefstijl aan te passen. Deze Risicotest is wetenschappelijk onderbouwd en door de Nierstichting ontwikkeld, samen met het Diabetes Fonds, de Hartstichting en de beroepsorganisaties van artsen (NHG en LHV) en bedrijfsartsen (NVAB). Voor meer informatie: www.testuwrisico.nl.
In het algemeen leidt blaasontsteking niet tot nierschade. Een verwaarloosde blaasontsteking kan echter wel leiden tot nierbekkenontsteking en nierschade tot gevolg hebben.
Meer informatie kunt u lezen in de folder Urineweginfecties.
Meer informatie kunt u lezen in de folder Urineweginfecties.
Een bacterie in de blaas kan een blaasontsteking veroorzaken maar ook opstijgen naar de nieren. Hier kan de bacterie een nierbekkenontsteking veroorzaken. Pijnklachten ontstaan aan een of twee kanten van de rug, net onder de ribben. De pijn straalt vaak uit naar de geslachtsorganen. Ook hoge koorts en rillingen komen voor. De ontsteking is goed te behandelen. Als dat niet gebeurt, kan de ontsteking chronisch worden. En door een chronische nierbekkenontsteking kan blijvende nierschade ontstaan.
Meer informatie vindt u in de folder Urineweginfecties.
Meer informatie vindt u in de folder Urineweginfecties.
Nierstenen zijn kleine kristallen die zich hebben gevormd in de urine. Dat kan komen door de stofwisseling van bepaalde bacteriën waardoor zouten in de urine ontstaan en uw urine verzadigd raakt met afvalstoffen. De zouten vormen dan kristallen. Nierstenen ontstaan als deze kristallen in de nier achterblijven. Hebt u vaak last van nierstenen? Vaak wordt aangeraden wat meer te drinken om de urine te verdunnen. Soms is een dieet een goed advies. Neem hierover contact op met uw huisarts.
Meestal zijn nierstenen niet schadelijk. De meeste nierstenen komen namelijk spontaan naar buiten en geven geen schade. Als stenen onderweg blijven hangen, kunnen ze wel zorgen voor een acute verstopping. Dit kan leiden tot een infectie door langdurige stuwing waardoor de nier wel kan worden beschadigd. Nierstenen kunnen vaak met een vergruizer worden behandeld. Neem hiervoor contact op met uw uroloog of met uw huisarts.
Meer informatie over nierstenen vindt u in de folder Nierstenen.
Meer informatie over nierstenen vindt u in de folder Nierstenen.
Een cyste is een met vocht gevulde holte. Cysten ontstaan door het uitzetten van de nierbuisjes waardoor uiteindelijk holtes gevormd worden. Sommige mensen hebben één of een paar cysten in hun nier, dit is onschuldig. Bij de aandoening cystennieren blijven de holten zich vormen waarbij stukje bij beetje steeds meer werkend nierweefsel verloren gaat. Cystennieren is een erfelijke nieraandoening.
Kanker is inmiddels doodsoorzaak nummer 1 in Nederland. Kanker is een verzamelnaam voor aandoeningen waarbij door ongecontroleerde celdeling gezwellen ontstaan die ingroeien in omliggende weefsels en op deze manier gezond weefsel verdrukken. Vormen van kanker zijn van bijna alle onderdelen van het lichaam mogelijk waarbij als voorwaarde geldt dat dit onderdeel in stand wordt gehouden door celdeling.
Ook kanker van de nieren kan voorkomen. Gelukkig is het bij volwassenen niet 1 van de meest voorkomende vormen. Bij kinderen treedt een niertumor in verhouding echter vaker op, in 5% van de gevallen dat een kind kanker heeft is er sprake van een niertumor. Veelal is er sprake van een zogenaamde Wilmstumor. Positief is wel dat veel kinderen kunnen genezen van een tumor aan 1 of beide nieren. Dat de diagnose kanker een intensieve behandeling tot gevolg heeft staat buiten kijf.
Ook kanker van de nieren kan voorkomen. Gelukkig is het bij volwassenen niet 1 van de meest voorkomende vormen. Bij kinderen treedt een niertumor in verhouding echter vaker op, in 5% van de gevallen dat een kind kanker heeft is er sprake van een niertumor. Veelal is er sprake van een zogenaamde Wilmstumor. Positief is wel dat veel kinderen kunnen genezen van een tumor aan 1 of beide nieren. Dat de diagnose kanker een intensieve behandeling tot gevolg heeft staat buiten kijf.
Nierinsufficiëntie betekent dat je nieren niet meer goed werken. Vaak wordt een onderverdeling gemaakt in chronische en acute nierinsufficiëntie.
Nierziekten die acuut, plotseling, zich aandienen kunnen verschillende oorzaken hebben, bijvoorbeeld een nierfilterontsteking. In het geval van acute nierziekten kunnen de nieren (gedeelten van) hun functie en taken plotseling minder goed, en soms helemaal niet, uit voeren. In dit laatste geval kan het zo zijn dat je ineens niet meer kunt plassen. En als je niet meer plast, raak je op een gegeven moment 'overvult'. Je krijgt hoofdpijn als gevolg van een hoge bloeddruk of je wordt kortademig, je krijgt oedemen (zwellingen) en je hebt het benauwd.
Meer informatie over nierfilterontsteking kunt u lezen in de folder Nierfilterontsteking.
Meer informatie over chronische nierinsufficiëntie vindt u in de folder Chronische nierinsufficiëntie.
Nierziekten die acuut, plotseling, zich aandienen kunnen verschillende oorzaken hebben, bijvoorbeeld een nierfilterontsteking. In het geval van acute nierziekten kunnen de nieren (gedeelten van) hun functie en taken plotseling minder goed, en soms helemaal niet, uit voeren. In dit laatste geval kan het zo zijn dat je ineens niet meer kunt plassen. En als je niet meer plast, raak je op een gegeven moment 'overvult'. Je krijgt hoofdpijn als gevolg van een hoge bloeddruk of je wordt kortademig, je krijgt oedemen (zwellingen) en je hebt het benauwd.
Meer informatie over nierfilterontsteking kunt u lezen in de folder Nierfilterontsteking.
Meer informatie over chronische nierinsufficiëntie vindt u in de folder Chronische nierinsufficiëntie.
De meeste mensen hebben twee nieren. Een persoon kan om verschillende redenen 1 nier hebben, de meest voorkomende redenen zijn:
De meeste mensen leven een gezond, normaal leven met één nier. Het is echter natuurlijk op de lange termijn wel mogelijk dat de nier geleidelijk aan wat achteruit gaat. De meest voorkomende uitingen hiervan zijn een combinatie van een hoge bloeddruk, eiwit in de urine en een verminderde werking van de nierfilters (GFR). Zo lang deze eventuele veranderingen als ze optreden onder controle zijn van je arts, beïnvloeden ze niet snel je gezondheid. Het is natuurlijk wel altijd belangrijk om de voorschriften van de arts en alle adviezen die hij/zij geeft op te volgen.
- Je kunt geboren worden met 1 nier.
- Een nier kan verwijderd worden na een ongeluk waarbij de nier onherstelbaar beschadigd is of om kanker van de nier te behandelen. De verwijdering van een nier wordt ook wel nefrectomie genoemd.
- Een groeiend aantal mensen doneert een nier bij leven aan iemand waarvan de nieren beide niet meer (voldoende) werken.
De meeste mensen leven een gezond, normaal leven met één nier. Het is echter natuurlijk op de lange termijn wel mogelijk dat de nier geleidelijk aan wat achteruit gaat. De meest voorkomende uitingen hiervan zijn een combinatie van een hoge bloeddruk, eiwit in de urine en een verminderde werking van de nierfilters (GFR). Zo lang deze eventuele veranderingen als ze optreden onder controle zijn van je arts, beïnvloeden ze niet snel je gezondheid. Het is natuurlijk wel altijd belangrijk om de voorschriften van de arts en alle adviezen die hij/zij geeft op te volgen.
