Coaching bij vochtbeperking
12 december 2008
“Vervelend en beperkend, vooral in sociale contacten”, is wat veel dialyserende nierpatiënten zeggen over de vochtbeperking. Lukt het niet? Binnenkort biedt een coach een steuntje in de rug. Lees hier de toelichting van de mensen die deze methode ontwikkelden.
Weten en doen
Dialysepatiënten kunnen veel problemen hebben met de strenge vochtbeperking in het dieet. Meestal weten ze wel dat de dialyse de vochtbalans onvoldoende herstelt als ze teveel drinken, en dat er daardoor klachten komen. Maar ja, weten is nog iets anders dan doen. “Voorlichting helpt bij het volhouden van de vochtbeperking, maar is voor sommige mensen nog niet genoeg” weet Caroline Hendrickx, maatschappelijk werker nefrologie in het Amphia Ziekenhuis in Breda. Samen met haar collega Gerda Verbraak ontwikkelde zij een nieuwe methode om patiënten een steun in de rug te geven als ze moeite hebben de vochtbeperking na te leven.
De sociale kant
Dat het zo lastig is om de vochtbeperking vol te houden heeft te maken met het onvermijdelijke dorstgevoel, maar zeker ook met de sociale kant. Goedbedoeld kan de druk van de omgeving groot zijn: “Doe toch gezellig mee! Eén bakje maar.” Het is dan erg moeilijk te weigeren en de gastvrouw teleur te stellen.
Ook uit het onderzoek van de Nierstichting en de Nierpatiëntenvereniging naar de gevolgen van een nierziekte voor het dagelijks leven blijkt dat nierpatiënten het dieet en de vochtbeperking als één van de lastigste beperkingen ervaren. “Hoe kun je de discipline opbrengen om je daaraan te houden? Hoe kun je daarin ondersteund worden? Hoe kun je van het dorstgevoel afkomen?” was één van de reacties. En: “Wat kun je er zelf aan doen om te voorkomen dat je vrienden kwijtraakt? Hoe kun je daarin ondersteund worden? Hoe kan je omgeving meer begrip krijgen?”
Ook uit het onderzoek van de Nierstichting en de Nierpatiëntenvereniging naar de gevolgen van een nierziekte voor het dagelijks leven blijkt dat nierpatiënten het dieet en de vochtbeperking als één van de lastigste beperkingen ervaren. “Hoe kun je de discipline opbrengen om je daaraan te houden? Hoe kun je daarin ondersteund worden? Hoe kun je van het dorstgevoel afkomen?” was één van de reacties. En: “Wat kun je er zelf aan doen om te voorkomen dat je vrienden kwijtraakt? Hoe kun je daarin ondersteund worden? Hoe kan je omgeving meer begrip krijgen?”
Valkuilen herkennen
Op dat soort vragen speelt de nieuwe Bredase methode in. “We merkten op
onze dialyseafdeling hoe mensen worstelen met de vochtbeperking.
Drinken wordt dan een ‘verboden vrucht’ die steeds aantrekkelijker
wordt. Met deze aanpak helpen we mensen zélf te ontdekken wat voor hen
lastige situaties zijn en wat ze kunnen doen om dan toch niet in de
verleiding te komen.” licht Caroline Hendrickx toe. “Op een positieve
manier helpen we de mensen ingeslepen gewoontes te doorzien en
voorbereid te zijn op moeilijke situaties.”
De coaching bij vochtbeperking kan worden geboden door maatschappelijk werkers, diëtisten of verpleegkundigen, als ze maar geschoold zijn in motiverende gespreksvoering. Daarop is de aanpak via persoonlijke gesprekken met een coach gebaseerd. De coach krijgt een handleiding en de patiënt een werkboek. In totaal gaat het om zes gesprekken van 45 minuten.
De coaching bij vochtbeperking kan worden geboden door maatschappelijk werkers, diëtisten of verpleegkundigen, als ze maar geschoold zijn in motiverende gespreksvoering. Daarop is de aanpak via persoonlijke gesprekken met een coach gebaseerd. De coach krijgt een handleiding en de patiënt een werkboek. In totaal gaat het om zes gesprekken van 45 minuten.
Pilot in tien centra
Deze speciale aanpak heeft bij een aantal dialysepatiënten in Breda een
aantoonbaar positief effect gehad. Met steun van de Nierstichting
onderzoeken de projectleiders Verbraak en Hendrickx of deze methode ook
in handen van andere coaches werkt. Tien centra zijn geselecteerd voor
deze pilot, waar vier patiënten door hun eigen ‘coach’ volgens deze
methode worden begeleid. Samen met het Hans Mak Instituut wordt het
resultaat objectief in kaart gebracht. Bij bewezen succes en na
eventuele verdere verbetering komt de methode en het bijbehorende
materiaal landelijk beschikbaar.
