logo

Voor professionals

Integrale zorg voor Chronische Nierschade stap dichterbij

15 oktober 2010
Integrale zorg voor chronische nierschade richt zich op preventie en opsporing van chronische nierschade in hoogrisicogroepen, voorkomen van nierfunctieverlies, voorkomen en behandelen van complicaties van chronische nierschade en op tijdige voorbereiding op nierfunctievervangende behandeling.
Omdat chronische nierschade, zeker in de vroegere stadia, aanmerkelijke raakvlakken heeft met het risico op vasculaire aandoeningen en met (risicofactoren voor) diabetes mellitus, is de idee dat in de toekomst de zorgstandaard Vasculair Risicomanagement (VRM) kan worden uitgebreid tot een integrale zorgstandaard voor VRM, chronische nierschade en diabetes mellitus. Met dat doel voor ogen heeft de Nierstichting samen met het HMI het initiatief genomen tot het ontwikkelen van een ‘addendum’ bij de bestaande zorgstandaard VRM, waarin wordt beschreven welke aanvullende acties nodig zijn om juist de groep patiënten met (vroege stadia van) CNS goed op te sporen en te behandelen.
Integrale zorg voor chronische nierschade richt zich op preventie en opsporing van chronische nierschade in hoogrisicogroepen, voorkomen van nierfunctieverlies, voorkomen en behandelen van complicaties van chronische nierschade en op tijdige voorbereiding op nierfunctievervangende behandeling.

Samenhangend zorgsysteem noodzakelijk

In de huidige zorgverlening wordt de zorg voor de stadia 4 en 5 chronische nierschade (‘pre-dialyse’ en niervervangende behandeling) veelal in de tweede lijn georganiseerd. De zorg voor patiënten met stadia 1 t/m 3 vindt, mits de diagnose is gesteld, vaak plaats in de eerste lijn dan wel in de tweede lijn bij specialismen als interne geneeskunde en cardiologie (voor een aanzienlijk deel betreft dit patiënten met hypertensie en DMII). Omdat de nierschade bij die patiënten vaak (nog) niet bekend is, is het de vraag of deze zorg voldoende is. Meer samenhang en samenwerking tussen de zorgverleners in eerste en tweede lijn kan een optimale behandeling van de patiënt met chronische nierschade bevorderen.

Om integrale zorg voor chronische nierschade te bereiken is een samenhangend zorgsysteem zonder schotten tussen eerste en tweede lijn en afzonderlijke zorgverleners/disciplines noodzakelijk. Een voorwaarde hiervoor is dat de opeenvolgende stappen in het zorgproces duidelijk beschreven zijn.

Met dit doel is een product ontwikkeld waarmee het zorgproces transparant wordt voor de hele transmurale keten en optimale zorg kan worden bevorderd. Het bestaat uit een stroomdiagram en checklist die gebaseerd zijn op de richtlijnen Chronische Nierschade (CNS), Landelijke Transmurale Afspraak (LTA) Chronische Nierschade en Multidisciplinaire richtlijn (MDR) Predialyse, die in het afgelopen jaar zijn uitgebracht. De Nierstichting heeft het project gesubsidieerd. Het stroomdiagram en de checklist komen binnenkort o.a. op deze website en www.hansmakinstituut.nl beschikbaar en zullen de komende periode worden getest in een aantal pilots in Nederland.

Projectgroep

Leden van de projectgroep waren Mw. N. Hellinga MSc (zorgmanager, (beleids)adviseur, auteur NDF Zorgstandaard diabetes mellitus type 2); Mw. A.T.M. Jorna (internist n.p, kwaliteitsfunctionaris NfN, belast met richtlijnontwikkeling NfN); Mw. Ir. N.E. Warmenhoven (adviseur/coördinator namens de Nierstichting); Mw. dr. H.A.H. Kaasjager (internist-nefroloog, betrokken bij de ontwikkeling van de LTA chronische nierziekten en de Zorgstandaard VRM); dr. Y.W.J. Sijpkens (internist-nefroloog, lid van de kwaliteitscommissie van de NfN, betrokken bij het ontwikkelen van de multidisciplinaire richtlijn predialyse); prof. dr. P.M. ter Wee, (internist-nefroloog, voorzitter NfN). Vanuit de begeleidingscommissie keken mee drs. R. Beekman (beleidsmedewerker NVN); dr. E.W. Boeschoten (internist-nefroloog n.p., directeur HMi), drs. J. Boomker (programmamanager Nierstichting). Op iets meer afstand was een klankbordgroep  bij het initiatief betrokken: d.r W.J.C. de Grauw (huisarts-onderzoeker, betrokken bij ontwikkeling zorgstandaard DM en LTA chronische nierschade); C.J.A.M. Konings (internist-nefroloog, lid kwaliteitscommissie NfN); Mw. drs. I. Kooij (directeur Dianet Dialysecentra); dr. B.J. Potter van Loon (internist-nefroloog, betrokken bij de ontwikkeling zorgstandaard DM). Nier in logovorm