Onderzoek en diagnose
Wanneer je arts vermoedt dat je nieren niet goed werken, volgt bloed- en urineonderzoek.
Als er eiwit in je urine zit, is dat een aanwijzing dat je nieren niet goed werken. Ook de aanwezigheid van veel kreatinine en ureum in het bloed wijzen daar op. Daarom zal je arts urine- en / of bloedonderzoek laten doen, als die vermoedt dat je nierschade hebt. Dat wijst uit of je chronische nierschade hebt (ook wel nierinsufficiëntie genoemd). En hoe ernstig.
Artsen gebruiken vijf stadia. Van zeer weinig nierschade die de werking van de nieren nog niet heeft aangetast, tot zeer ernstige schade waarbij je nieren nauwelijks nog werken.
Nierschade is meestal in beide nieren aanwezig. Een deel van de nierfilters werkt dan niet meer. Om de oorzaak te vinden, is soms meer onderzoek nodig.
Onderzoek: eiwit, kreatinine en ureum
De nieren moeten afvalstoffen uit je bloed filteren, maar eiwitten laten zitten. Bij nierschade 'lekken' er toch eiwitten door. Daarom wijst eiwit in de urine op nierschade.
Kreatinine is een afvalstof die ontstaat in de spieren. Hoe meer kreatinine in het bloed (gemeten in eGFR, de zogeheten glomerulaire filtratiesnelheid), des te ernstiger de nierschade.
- Stadium 1: Normale nierfunctie; wel eiwit in de urine
- Stadium 2: Licht verminderde nierfunctie, zonder klachten; wel eiwit in de urine
- Stadium 3: Matige chronische nierschade
- Stadium 4: Ernstige chronische nierschade, vaak met klachten
- Stadium 5: Slechts kleine restfunctie van de nier over, meestal is nierfunctievervangende behandeling nodig.
Ureum ontstaat bij de vertering van voeding; gezonde nieren verwijderen deze afvalstof uit het bloed. De ureumwaarde in het bloed toont hoe vergiftigd het lichaam is door de nierschade. Hoge waarden (dat heet uremie), zie je bij zeer ernstige nierschade (nierfalen).
Meer onderzoek: echo, scans en biopsie
Soms is meer onderzoek nodig om de oorzaak van nierschade te vinden. Dat kan met een echo, met scans en een biopsie. Helaas geeft dit niet altijd zekerheid. Soms blijft de oorzaak van nierschade onbekend.
- Een echo checkt de globale vorm en structuur van je nier met geluidsgolven. Ook laat een echo zien of de urine goed wegloopt, of niet (door stuwing of nierstenen).
- Een CT-scan maakt röntgenfoto’s waarmee je een dwarsdoorsnede kunt bekijken van je nieren. Zo'n scan laat hardere weefsels zien, zoals nierstenen. Met een MRI-scan kan je zachtere weefsels checken, zoals bloedvaten en nierweefsel.
- Bij een nierbiopsie neemt je arts een klein stukje weefsel uit je nier. De patholoog zoekt vervolgens onder de microscoop naar afwijkingen.
Meer weten? Download de folder Onderzoek van de nieren.
Wist je dat…
Bij scans wordt soms het beeld verbeterd door gebruik van contrastvloeistof met jodium. Maar als je nierschade hebt, kan deze je nierfunctie (tijdelijk) verder verslechteren. Zie de folder ‘Jodiumhoudend contrastonderzoek bij een verminderde nierfunctie’.
Nierschade vroeg ontdekken is beter
Hoe eerder nierschade wordt ontdekt, des te beter! Dan kan je verergering proberen tegen te gaan. In Nederland hebben naar schatting 680.000 mensen nierschade zonder het te weten.