Direct naar inhoud

Nieren en nierziekten

Oorzaken nierschade

Chronische nierschade ontstaat meestal door hoge bloeddruk of diabetes. Nierschade kan ook ontstaan door nierziekten zoals cystenieren, en andere ziekten zoals nierbekkenontsteking. Bij 10 tot 20 % van de mensen met chronische nierschade is de oorzaak onbekend.

Een arts kan via urine- en bloedonderzoek nagaan of je nieren goed werken. Vaak wordt nierschade pas laat opgemerkt, en dat is zonde. Je loopt dan onnodig veel kans om te overlijden aan hart- en vaatziekten.

Verband tussen nierschade, hoge bloeddruk en diabetes

Diabetes en hoge bloeddruk zijn belangrijke veroorzakers van nierschade. De hoge bloedsuikerwaarden bij diabetes kunnen namelijk de nierfilters beschadigen. Hoge bloeddruk beschadigt ook de nierfilters en de bloedvaten. Diabetes kan overigens ook hoge bloeddruk veroorzaken. En: ook nierschade kan hoge bloeddruk veroorzaken. De nieren spelen een belangrijke rol bij het regelen van de bloeddruk en dat lukt minder goed als de nieren beschadigd zijn.

Nierschade en hoge bloeddruk versterken elkaar dus. En hoge bloeddruk veroorzaakt hart- en vaatziekten. Iemand van 55 met ernstige chronische nierschade, gaat daardoor gemiddeld ruim twaalf jaar eerder dood dan een gezonde leeftijdsgenoot.

Nierziekten en andere oorzaken van chronische nierschade

Ook een nierziekte of ontsteking aan de nieren kan de oorzaak zijn van nierschade. Zoals erfelijke cystenieren (vochtblazen in de nieren) en glomerulonefritis (nierfilterontsteking). Of reflux nefropathie, waarbij urine terugstroomt naar de nieren. Nog een oorzaak van nierschade is vernauwing van de nier(slag)ader, bijvoorbeeld door aderverkalking. En de nieren kunnen beschadigd raken door langdurig gebruik van bepaalde medicijnen, zoals sommige pijnstillers, ontstekingsremmers en antibiotica.

Nierschade kan plotseling ontstaan (acuut), of geleidelijk (chronisch). Chronische nierschade komt het meest voor. Bij acute nierschade (ook wel 'acute nierinsufficiëntie') vallen de nieren vaak helemaal uit. Soms herstelt de nierfunctie, als de oorzaak van de schade is weggenomen. Maar meestal blijven de nieren kwetsbaar.

Oudere nieren werken soms minder goed

Vanaf je veertigste gaat je nierfunctie langzaam achteruit. Als je verder gezond bent, kan de veroudering ervoor zorgen dat je op je zeventigste een nierfunctie hebt van 60 tot 70 %. Een medische behandeling is dan niet nodig, maar je arts moet er wel rekening mee houden; bijvoorbeeld als die medicijnen voorschrijft. Ook gezond leven is belangrijk, om eventuele verergering tegen te gaan. Samen kan je proberen te voorkomen dat je nieren zo slecht gaan werken dat behandeling wel nodig is.

Check je risico!

De Nierstichting doet er alles aan om nierschade zo vroeg mogelijk op te sporen. Wil je weten of je extra risico's loopt? Doe de check Nier & Medicijn en Check je risico!

Heb je een hoge bloeddruk en/ of diabetes? Laat dan minstens eens per jaar controleren of je nieren nog goed werken. En leef gezond. Dat kan helpen verergering tegen te gaan.