Verandering van het donorregistratiesysteem moet levens gaan redden

In het Algemeen Dagblad van vandaag roept Burgerinitiatief 2Miljoen Handtekeningen de politiek op het huidige donorregistratiesysteem te wijzigen. Want er is al jaren een tekort aan donororganen. Er overlijden jaarlijks gemiddeld 150 patiënten die op de wachtlijst staan en gered hadden kunnen worden met een donororgaan. De Nierstichting, de Nierpatiëntenvereniging, de Hartstichting en het Longfonds pleiten voor een wetswijziging naar een Actief Donorregistratiesysteem (ADR). Het ADR kan naar onze opvatting levens redden, geeft ruimte aan het zelfbeschikkingsrecht en is ondersteunend voor nabestaanden en artsen op het moment dat de donorvraag aan de orde is.

Het is zaak dat de politiek nu doorpakt – het ADR wetsvoorstel van D66 zal naar verwachting dit najaar worden behandeld in de Tweede Kamer. De Tweede Kamer heeft in het Kamerdebat van maart jl. het maatschappelijke probleem van een groot tekort aan orgaandonoren erkend. De Nierstichting, Nierpatiëntenvereniging, de Hartstichting en het Longfonds pleiten voor invoering van het Actief Donorregistratiesysteem. Een systeem waarin elke Nederlander vanaf 18 jaar herhaaldelijk wordt opgeroepen zijn keuze (wel/geen donor, overlaten aan nabestaanden) vast te leggen.  Bij het uitblijven van deze registratie na deze oproepen wordt men als donor geregistreerd. Een keuze die permanent te wijzigen is en die herhaaldelijk onder de aandacht wordt gebracht. 

Want de urgentie blijft: na optimistische berichten over 2014 wat betreft orgaandonatie blijkt de werkelijkheid weerbarstiger. Zo is de situatie voor mensen die een hart- of longtransplantatie nodig hebben er nauwelijks beter op geworden. In de eerste zes maanden van 2015 blijkt de toch al beperkte groei van het aantal long- en harttransplantaties over de afgelopen jaren geheel verdwenen. Wachten op een donororgaan is fysiek en mentaal zwaar, ook voor familie. Een nierpatiënt wacht gemiddeld 3,5 jaar op een nier van een overleden donor; er sterven zo’n 80 nierpatiënten per jaar terwijl ze op de wachtlijst stonden en ze dus medisch gezien voor transplantatie in aanmerking kwamen.

Groot deel Nederlanders bereid orgaandonor te worden
De lange wachtlijsten worden niet veroorzaakt door een gebrek aan bereidheid om organen af te staan. Uit onderzoek blijkt dat een groot deel van de Nederlanders positief staat tegenover de gedachte om zelf organen af te staan na overlijden. Velen van hen hebben deze wens echter niet geregistreerd. Als nabestaanden op dat moeilijke moment van het overlijden van een dierbare een keuze moeten maken, zegt maar liefst 66% nee tegen orgaandonatie. Daardoor gaan er vele kostbare donororganen verloren. Al 5 jaar lang blijft het percentage Nederlanders dat zich heeft geregistreerd hangen rond de 40%. Het percentage dat effectief ´Ja´ zegt is ongeveer 24% van de Nederlanders. Dit is het hoogste haalbare met de huidige vorm van Toestemmingsregistratie, zo blijkt uit internationale vergelijkingen. Internationale onderzoeken en cijfers uit landen om ons heen met een geen bezwaarsysteem tonen significant hogere aantallen orgaandonoren.

Het Actief Donor Registratiesysteem legt de verantwoordelijkheid voor het maken en registreren van een keuze omtrent orgaandonatie bij het individu. Het doet recht aan zelfbeschikking en neemt de last bij nabestaanden en artsen weg.