Prijsuitreiking Maria ter Welle Prijs tijdens nefrologiedagen

Drie professionals zijn genomineerd voor de Maria Ter Welle Prijs 2016 vanwege hun initiatieven om de zorg aan nierpatiƫnten te verbeteren. De genomineerden zijn Peter Janssen, hemodialyseverpleegkundige Maastricht Universitair Medisch Centrum, Ingrid Kuiperij, dialyseverpleegkundige Slingeland ziekenhuis, Sonja Faber en Anja van Giels, medisch maatschappelijk werkers Albert Schweitzer ziekenhuis.

Op dinsdag 22 maart, tijdens de Nederlandse Nefrologiedagen, presenteren de drie genomineerden hun initiatief en reikt de vakjury de Maria Ter Welle Prijs 2016 uit aan de winnaar. Aan de prijs is een geldbedrag van 10.000 euro verbonden om het initiatief breder in te zetten. Verpleegkundigen, diëtisten en maatschappelijk werkers die door een verrassend initiatief de zorgkwaliteit voor nierpatiënten in de eigen praktijk hebben verbeterd, kunnen zich aanmelden voor de prijs. De initiatieven van de genomineerden van dit jaar dragen direct bij aan het verbeteren van de kwaliteit van leven van nierpatiënten en verdienen bredere toepassing.

DIAHUB: dialyseren in de zorginstelling
Als gevolg van de vergrijzing zijn steeds meer senioren in zorginstellingen afhankelijk van dialyse. Dialyse in een dialysecentrum is vaak een enorme belasting, vooral voor de mindervaliden. Naast de dialysebehandeling zelf is ook het vervoer van en naar het dialysecentrum een grote belasting. Als oplossing heeft het Maastricht Universitair Medisch Centrum de DIAHUB bedacht; een dialysevoorziening in een zorgcentrum. In de DIAHUB dialyseren senioren volgens het principe van thuisdialyse, met hulp van een verpleegkundig dialyse-assistent. Per week betreft dit 8 patiënten die drie keer per week dialyseren. Voordelen voor de patiënt zijn de huiselijke sfeer waarin zij dialyseren, het niet meer afhankelijk zijn van vervoer door familie of wachten op een taxi en dat zij kunnen deelnemen aan activiteiten in het zorgcentrum. Bovendien ervaren medebewoners en familie een laagdrempelige toegang.

Peter Janssen, hemodialyseverpleegkundige Maastricht Universitair Medisch Centrum

Het Fosfaatkwartetspel
Dialysepatiënten hebben (bijna) geen nierfunctie. Daarom scheiden ze fosfaat dat ze via voeding binnen krijgen niet uit. Te hoge fosfaatspiegels kunnen ernstige klachten geven, zoals hinderlijke jeuk en ontregeling van bijschildklier, bot-, gewricht-, hart- en zichtproblemen. Om het fosfaatgehalte in het bloed acceptabel te houden krijgen deze patiënten fosfaatbindende medicatie. Een goede verhouding tussen fosfaatinname en fosfaatbinders is daarbij cruciaal. Het is voor patiënten echter lastig om precies te weten in welke producten fosfaat zit en in welke hoeveelheid. Als oplossing heeft Ingrid Kuiperij het fosfaatmanagementspel ontwikkeld. Voor ieder product zijn door diëtisten de fosfaateenheden vastgesteld. Deze eenheden geven patiënten de mogelijkheid ook het juiste aantal fosfaatbinders in te nemen. Dit idee is verder uitgewerkt tot een ‘fosfaatkwartetspel’ voor patiënten dat bestaat uit 8 categorieën; hartig beleg, vlees-vis-kip, eenpansgerechten, hartige snacks, zoete versnaperingen, zetmeelproducten, dranken en diversen.  Patiënten die uitleg hebben gehad aan de hand van het kwartetspel hebben een lager fosfaatgehalte in het bloed. Door de eenvoud en het gebruik van plaatjes is het spel ook inzetbaar voor laaggeletterden.

Ingrid Kuiperij, dialyseverpleegkundige, Slingeland ziekenhuis

Een virtual reality bril bij aanprikken shunt
Sommige dialysepatiënten vinden het aanprikken van de shunt pijnlijk. Een deel daarvan is om die reden angstig om de dialyse te ondergaan. Voor deze angst- en pijnbeleving zijn de afgelopen jaren diverse ondersteunende middelen ontwikkeld (verdovende zalf, ontspanningsoefeningen, muziek e.d.). Een aanvulling hierop is de virtual reality bril met een driedimensionaal filmpje. Bij het gebruik hiervan focust de patiënt zijn zintuigen op het beeld en is de patiënt even in een andere wereld, waardoor de aandacht van de angst en pijn af gaat. De virtual reality bril is makkelijk hanteerbaar en eenvoudig toe te passen tijdens het aanprikken, zonder dat dit het werk van de dialyseverpleegkundige in de weg zit. Bijkomend voordeel is dat de bril geen bijwerkingen heeft. Praktijkervaring heeft geleerd dat de bril als tijdelijke overbrugging heeft geholpen om beter met de angst- en pijnbeleving te leren omgaan.

Sonja Faber en Anja van Giels, medisch maatschappelijk werkers, Albert Schweitzer ziekenhuis

Tom Oostrom, directeur Nierstichting, biedt de genomineerde initiatieven op eigentijdse wijze het podium tijdens de 33e editie van de Nefrologiedagen op dinsdag 22 maart (16.30-17.25 uur). De prijswinnaar van vorig jaar, Renske Karens, komt ook aan het woord. De prijsuitreiking  van de Maria ter Welleprijs 2016 vindt aansluitend plaats door de Nierstichting en de Willem Kolff Stichting om 17.30 uur.

Voor het volledige programma: nefrologiedagen.nl