'Nierteam aan huis' start in vier regio's

In oktober wordt het voorlichtingsproject 'Nierteam aan huis' uitgebreid naar vier regio's. Zorgverzekeraars Nederland financiert het nieuwe project en Erasmus MC gaat het leiden. De Nierstichting heeft zich ingezet voor bredere invoering, omdat twee eerdere projecten, gefinancierd door de Nierstichting, hebben geleid tot meer nierdonaties bij leven.

'Nierteam aan huis' is het vervolg op twee eerdere projecten waarin nierpatiënten en hun naasten voorlichting aan huis kregen, over alle aspecten van nierziekten en de behandelingen. Het ene project richtte zich op voorlichting aan nierpatiënten die nog (net) niet dialyseerden, het andere op voorlichting aan mensen die al wel dialyseerden.

Meer nierdonaties bij leven
Opvallend resultaat in beide projecten was een aanzienlijke toename van het aantal transplantaties met een nier van een levende donor (vier keer meer donaties ten opzichte van een controlegroep). Ook kregen patiënten en hun naasten meer kennis, en gingen ze met elkaar in gesprek over een passende vervolgbehandeling. Prof. dr. Willem Weimar, projectleider van ‘Nierteam aan huis’ in het Erasmus MC: "Chronische nierschade zorgt behalve voor fysieke klachten, vaak ook voor onzekerheid. Hoe moet het met werk of opleiding? Kan ik nog op mijn kleinkinderen passen? Met vrienden op stap? Krijg ik te maken met transplantatie of dialyse? Het is mooi dat de sociale omgeving van een patiënt hierbij nadrukkelijk betrokken wordt."

De Nierstichting zet zich sindsdien, samen met het Erasmus MC, in voor landelijke invoering, en voor opname van deze voorlichting in de standaardzorg voor patiënten met nierfalen. Een eerste stap is gezet, nu een overeenkomst is getekend tussen Zorgverzekeraars Nederland (ZN) en het Erasmus MC. ZN financiert het 'Nierteam aan huis' dat in oktober 2016 start in vier regio’s, en drie jaar gaat duren. In elke regio doen een academisch en een perifeer ziekenhuis mee.

Perspectief voor patiënten
Tom Oostrom (directeur Nierstichting): "In Nederland zijn 6.500 mensen afhankelijk van dialyse. Transplantatie is veruit de beste oplossing, maar de wachttijd is te lang. Elk jaar komt voor onnodig veel mensen een donornier te laat. De voortzetting van het project biedt perspectief voor veel nierpatiënten."

220 extra nierdonaties
Onderzoek moet uitwijzen of deze vorm van voorlichting in deze bredere context dezelfde positieve resultaten oplevert. Als dat zo is, kan ‘Nierteam aan huis’ leiden tot wel 220 extra nierdonaties bij leven gedurende het project. Dat betekent een beter leven voor honderden nierpatiënten en hun naasten. Ook zorgt dit naar verwachting tot vele tientallen miljoenen euro's besparing aan zorgkosten omdat door de extra nierdonaties dialysebehandelingen worden voorkomen. Of dat echt zo uitpakt, moet blijken uit de kosteneffectiviteitsstudie na afloop van het project, die de Nierstichting financiert.

Beter zorg en minder kosten
Laura van Hulst namens de zorgverzekeraars: "Het initiatief leidt tot de best passende zorg voor patiënten. Dit blijkt vaak nierdonatie bij leven te zijn. Door nierdonatie bij leven neemt de kwaliteit van leven en de levensduur toe en verkorten we de wachtlijst en dialyseduur van patiënten op de wachtlijst. Kortom, het mes snijdt aan twee kanten: de zorg wordt vele malen beter én de kosten lager. Daarom steunen zorgverzekeraars dit initiatief. We hopen dat er vergelijkbare resultaten uitkomen als in de eerder uitgevoerde studies."

Tekort aan donornieren
Niertransplantatie is vaak de beste behandeling als je nieren niet meer werken. Maar er is in Nederland een groot tekort aan donornieren van overleden donoren: de wachttijd is ruim 3 jaar. Daarom is nierdonatie bij leven zeer belangrijk en zet de Nierstichting zich daarvoor in. In 2014 was meer dan de helft van alle getransplanteerde donornieren afkomstig van een levende donor. Jaarlijks geven meer dan 500 mensen bij leven een nier. Om (potentiële) donoren goed te informeren lanceerden de Nierstichting, de Nierpatiënten Vereniging Nederland en de Stichting Anonieme Donoren nierdonatiebijleven.nl, dat biedt informatie over nierdonatie en -transplantatie, ervaringsverhalen en direct contact met ervaringsdeskundigen.