Belangrijke stap naar betere donorwet

Op donderdag 8 september vervolgt de Tweede Kamer het debat over een andere donorwet (Actief Donor Registratiesysteem). D66 heeft de zorgen van een aantal politieke partijen ter harte genomen en een aantal wijzigingen doorgevoerd.

De Nierstichting pleit samen met andere gezondheidsfondsen, patiëntenverenigingen en artsenorganisaties al jaren voor het Actief Donorregistratiesysteem (ADR). Daarin wordt elke Nederlander vanaf 18 jaar die zich na herhaalde oproepen niet laat registreren in het Donorregister, geregistreerd als donor. Iedereen wordt expliciet van deze registratie op de hoogte gebracht. En dit kan elk moment worden herzien. Het debat op 8 september is een vervolg op de eerdere indringende debatten. Daaruit bleek dat sommige politieke partijen zorgen hebben over bepaalde zaken in het wetsvoorstel.

Belangrijke wijzigingen

De zorgen gingen over zaken als de positie van wilsonbekwamen en laaggeletterden. Daarom heeft D66 het wetsvoorstel via een Nota van Wijziging  aangepast; onderstaande wijzigingen worden op 8 september meegenomen in het debat.

  • Onderscheid aanbrengen in verschillende manieren van toestemming:  om een expliciete ‘ja’ te kunnen onderscheiden van mensen die niet hebben gereageerd, komen er drie categorieën: Ja – Nee – Geen bezwaar (niet gereageerd). Nabestaanden hebben zo meer duidelijkheid over hoe iemand is geregistreerd. In Wales is het systeem ook in deze vorm ingevoerd en de eerste signalen zijn dat dit goed werkt.
  • Extra waarborg voor wilsonbekwamen: de positie en rol van de arts wordt versterkt bij de bepaling van wils(on)bekwaamheid.
  • Iedere 10 jaar wordt een herhalingscampagne gevoerd: bij vernieuwing van ID/paspoort/rijbewijs krijgen mensen schriftelijke informatie mee over registratie zodat altijd de actuele wensen bekend zijn.
  • Een campagne voorafgaand aan de invoering van ADR: er wordt een extra jaar uitgetrokken om iedereen goed te informeren.

Donorwet die wel werkt

Het aantal mensen dat na overlijden een orgaan afstaat, is 19 procent gedaald (januari tot en met juli) ten opzichte van 2015. In dat jaar daalden de cijfers al ten opzichte van 2014. De wachtlijst voor donororganen blijft hierdoor onacceptabel lang. Ongeveer 950 mensen staan op de wachtlijst voor een donororgaan en jaarlijks overlijden bijna 150 patiënten op de wachtlijst, omdat een donororgaan te laat komt.

In Nederland is de afgelopen 25 jaar het aantal postmortale donoren (per miljoen inwoners) op hetzelfde niveau gebleven, ondanks alle extra inspanningen op dit vlak. Landen met een systeem vergelijkbaar met ADR, zoals België en Spanje, doen het nu zelfs 2 tot bijna 3 keer beter, terwijl we in Nederland de grenzen voor het accepteren van organen voor transplantatie maximaal hebben opgerekt vanwege dit tekort. Technische ontwikkelingen komen eraan, maar zijn nog in een pril stadium en maken de komende 10 jaar niet het verschil.

Laat je hart spreken!

'Laat je hart spreken!' vraagt de Nierstichting aan politici. Onze argumenten en steunbetuigingen van patiënten, artsen en prominenten hiervoor staan op Laatjehartspreken.nu.

Stemming

Waarschijnlijk zal op dinsdag 13 september via een hoofdelijke stemming duidelijk worden of er politiek draagvlak is voor het Actief Donor Registratiesysteem (ADR). Bij een meerderheid in de Tweede Kamer, moet het wetsvoorstel ook nog in de Eerste Kamer worden besproken.