Subsidie voor stap richting 'nier op maat'

De Nierstichting geeft € 520.000 subsidie aan wetenschappers prof.dr. Ton Rabelink van UMC Leiden en de Australische prof.dr. Melissa Little om hun onderzoek te versnellen naar een ‘nier op maat’: een nier gekweekt met lichaamseigen stamcellen.

Het onderzoek naar een 'nier op maat', getiteld RECORD-KID, valt onder de zogenoemde regeneratieve geneeskunde: het veld van wetenschap dat na gaat hoe je de functie van beschadigd weefsel kunt herstellen, door het zelfherstellend vermogen van het lichaam aan te spreken. Hierbij spelen specifieke lichaamscellen, stamcellen, een grote rol. Stamcellen zijn cellen die nog niet ver zijn gespecialiseerd en dus nog verschillende typen weefsel kunnen worden. Ook regelen ze de groei van nieuwe cellen.

Van stamcel tot niercel

Ton Rabelinks onderzoeksgroep slaagde er eerder al in om stamcellen te isoleren uit nierweefsel en ze op te kweken. En ontwikkelde een weefselsteiger als groeibasis voor de 'nier op maat'. Melissa Little zoch eerder in jarenlange studies uit hoe de embryonale ontwikkeling van nieren precies werkt, waardoor nu bekend is hoeveel van welke signaalstof je wanneer moet toevoegen aan een stamcel in het laboratorium, om een stamcel te laten ontwikkelen tot niercel.

“De bouwstenen voor een 'nier op maat' zijn er," vat Rabelink samen. "Maar als je die bij elkaar zet, heb je nog geen nier.” Met het nieuwe project RECORD KID gaan Rabelink en Little hun kennis samenbrengen. De komende drie jaar zoeken ze uit onder welke omstandigheden en in welke volgorde, zij de bouwstenen bij elkaar moet brengen, om een functionerende nier te krijgen.

Enorme potentie

Een 'nier op maat' komt er niet op korte termijn. Maar Rabelink is optimistisch. “Bewijs dat een nier op maat in principe kan, is er. Nu moeten we het doen." En: de tussenstappen die ervoor nodig zijn, kunnen binnen een paar jaar al concrete verbeteringen opleveren, zoals meer geschikte donornieren en een langere levensduur van donornieren. Regeneratieve geneeskunde heeft dus een enorme potentie om het leven van nierpatiënten te verbeteren; daarom heeft de Nierstichting de ambitie om internationaal, multidisciplinair onderzoek naar genezing van nierziekten te versnellen.

Lees het interview met prof.dr. Ton Rabelink.