Nieuwe checklist en brochure verbeteren veilig medicijngebruik

Zelf doen waar het kan, overnemen waar het moet. Onder dat motto presenteren de Nierstichting, Nierpatiënten Vereniging Nederland en het Catharina ziekenhuis Eindhoven een nieuwe brochure (met medicijnlijst) voor patiënten én een checklist voor zorgverleners, om zelfstandig veilig medicijngebruik te bevorderen. Ook zijn er geaccrediteerde trainingen voor zorgverleners voor optimaal gebruik van de checklist. De materialen en de invoering worden gefinancierd door ZonMw, de Nierstichting en de KNMP.

Mensen met nierfalen of een donornier hebben vaak meerdere chronische aandoeningen en gebruiken daardoor veel medicijnen. Maar veel patiënten nemen hun medicatie niet (volledig) zoals voorgeschreven. De oorzaken zijn divers. Zo moeten medicijnen met veel water worden ingenomen, terwijl dialysepatiënten vaak zeer weinig mogen drinken. En de afweeronderdrukkende medicijnen die transplantatiepatiënten moeten gebruiken tegen afstoting van de donornier, kunnen veel bijwerkingen veroorzaken. Een groot deel van de patiënten weet niet waarom het belangrijk is om medicijnen (toch) op de juiste wijze te gebruiken. De nieuwe specifieke voorlichting aan patiënten, en de begeleiding op maat door zorgverleners, geven de patiënt zelf meer regie en bevorderen goed en veilig medicijngebruik.

Checklist

Om de eigen regie en medicatieveiligheid van patiënten te kunnen optimaliseren, moeten zorgverleners eerst weten wat er mis gaat en welke aanvullende zorg iemand nodig heeft. Zit het probleem in de informatieoverdracht tussen zorgverleners? Of zit het in een gebrek aan kennis bij de patiënt? Of in de hulpmiddelen die nodig zijn? Dat doet de checklist 'Beter zicht op beheer medicatie nierpatiënten' voor zorgverleners. Vervolgens is zorg op maat mogelijk, aangezien de checklist oplossingen aandraagt voor elk knelpunt.

Marieke Kerskes (ziekenhuisapotheker, Catharina Ziekenhuis Eindhoven) en Maaike Hengst (verpleegkundig specialist, Catharina Ziekenhuis Eindhoven) stonden aan de wieg van de werkwijze. Hun motto is: 'Zelf doen waar het kan, overnemen waar het moet'.

Brochure

De nieuwe patiëntenbrochure 'Medicijnen voor nierpatiënten. Zo gebruikt u ze.' informeert de patiënt beter, en geeft zo meer regie over diens eigen leven. De brochure maakt duidelijk waarom het belangrijk is om medicijnen op de juiste wijze te gebruiken. En ondersteunt optimale respons op specifieke situaties, zoals bij diarree of het vergeten van een dosis. Ook bevat de brochure een medicijnlijst die de patiënt zelf in kan vullen. De brochure is hier te bestellen.

Inschrijving voor training open

De checklist 'Beter zicht op beheer medicatie nierpatiënten' voor zorgverleners wordt landelijk ingevoerd, via een train-de-trainer methode. Op 14 december vindt de eerste train-de-trainerscholing plaats. Zorgverleners kunnen zich tot 4 januari 2017 aanmelden voor de tweede training die plaatsvindt op 18 januari van 16.00 – 21.00 uur (Catharina Ziekenhuis Eindhoven). Deelname is gratis en geaccrediteerd voor verpleegkundigen (via de V&VN), en voor medisch specialisten en (ziekenhuis)apothekers (ABAN). Tijdig aanmelden is slim, want het aantal plaatsen is beperkt.

Nierveiliger medicijngebruik: hard nodig

Als je nieren niet goed werken, hopen bepaalde medicijnen op in het lichaam. Aanpassing van de medicatie is dan soms nodig. Zeker als je diabetes of hoge bloeddruk hebt, of nierschade. Maar die aanpassing gebeurt vaak te weinig. Het gevolg: onnodig hoge risico's op bijwerkingen, meer (verergering van) nierschade - en honderden ziekenhuisopnames per jaar. Daarom zet de Nierstichting zich samen met onder meer zorgprofessionals in voor 'nierveiliger' medicijngebruik.