Jaarcijfers orgaandonatie 2016: structurele daling zet door

Vandaag bericht NOS over de stijging in orgaandonaties in Wales na de overstap naar een donorregistratiesysteem dat vergelijkbaar is met Actief Donor Registratiesysteem (ADR). Ook in Nederland is het tijd voor de wetswijziging naar het ADR, want het aantal orgaandonoren blijft dalen.

De onlangs gepubliceerde jaarcijfers orgaandonatie (2016) onderstrepen de dalende trend van het aantal donoren en transplantaties, die zich in 2016 heeft voortgezet. Het aantal donoren dat na hun dood een orgaan afstond, daalde ten opzichte van 2015 met 11 procent. Het aantal transplantaties met organen van overleden donoren daalde met 8 procent. In 2016 waren er helaas maar 689 postmortale transplantaties. Met als gevolg: een verder stijgende wachtlijst. Ondanks alle initiatieven sinds het Masterplan Orgaandonatie (2008), zoals jarenlange campagnes en voorlichting, overlijden er nog steeds bijna 150 mensen per jaar omdat er geen donororgaan voor hen beschikbaar is. De doelen van het Masterplan met betrekking tot jaarlijkse orgaantransplantaties zijn bij lange na niet gehaald.

Nierdonatie bij leven lost wachtlijst niet op

Voor nierpatiënten is de enige verbetering die de laatste jaren is opgetreden, een gevolg van de mogelijkheid van nierdonatie bij leven. Dit is echter geen oplossing voor mensen die wachten op een ander orgaan zoals hart, longen, lever, en dergelijke. Bovendien vraagt nierdonatie bij leven veel van de donor en is het niet geheel zonder risico.

Wales: bemoedigende cijfers

Daarom is het tijd voor échte verbetering van de wachtlijstproblematiek, met een wetswijziging naar een Actief Donor Registratiesysteem (ADR). Andere EU-landen met een vergelijkbaar systeem hebben meer orgaandonoren en redden daarmee levens. De NOS heeft vandaag bericht over Wales en vergelijkt de situatie met Nederland. Wales is op 1 januari 2016 overgestapt naar een vergelijkbaar systeem als het ADR; bemoedigende cijfers daarover laten zien  dat een ADR-systeem bijdraagt aan meer orgaantransplantaties. In de eerste helft van 2016 doneerden 31 mensen hun organen, ten opzichte van 23 in diezelfde periode een jaar eerder. Dat is een stijging van 34 procent.

Meer orgaandonoren bij geen-bezwaarsysteem 

Nederland doet het met het huidige toestemmingsysteem internationaal slecht, ten opzichte van de ons omringende landen die een variant van een geen-bezwaarsysteem hebben. Een Actief Donor Registratiesysteem verhoogt het aantal orgaandonoren, blijkt uit internationaal onderzoek in landen met een dergelijk systeem, en redt levens. Steeds meer landen stappen daarom over op een Actief Donor Registratiesysteem.

Nieuwe wet hard nodig

In september stemde de Tweede Kamer al voor het wetsvoorstel over het Actief Donor Registratiesysteem. Het tekort aan orgaandonoren is onverminderd groot, en schrijnend voor betrokkenen. Nederland doet het met het huidige toestemmingssysteem slecht, ten opzichte van de omringende landen die een geen-bezwaarsysteem hebben of een variant daarop.

Kijk ook het filmpje op Nos.nl waarin Charlotte Goodwin (gespecialiseerd verpleegkundige orgaandonatie in Wales) vertelt over gesprekken met families die moeten besluiten over de orgaandonatie van hun familielid.