Direct naar inhoud

Nieuws

Meer focus nodig op kwetsbare groepen bij preventiebeleid

Bepaalde groepen in Nederland hebben meer risico op chronische ziekten zoals nierschade, diabetes en hart- en vaatziekten. Tegelijk worden zij minder goed bereikt met preventieve activiteiten. Dat vergroot de al bestaande gezondheidsverschillen in de samenleving. Leg daarom de focus van preventieve screening voornamelijk op kwetsbare groepen, zo pleit Iris Groenenberg in haar proefschrift, waarop zij op 11 mei promoveerde. Groenenberg, die werkt als programmamedewerker preventie bij de Nierstichting, geeft in haar proefschrift ook aanbevelingen hoe dit moet worden aangepakt.

Dr. Iris Groenenberg promoveerde bij het LUMC te Leiden, op haar proefschrift getiteld Check’d?! Determinants of participation in a two-stage cardiometabolic screening among underserved groups. In haar proefschrift beschrijft ze de resultaten van screening voor nierschade, diabetes en hart- en vaatziekten.

Preventieve screening, zoals het PreventieConsult en de Persoonlijke Gezondheidscheck, worden nu op dezelfde manier ingezet voor de gehele Nederlandse bevolking. Maar niet iedereen voelt zich aangesproken door de huidige vormen (van uitnodigen) voor screening. Aangezien kwetsbare groepen het meest te winnen hebben bij systematische screening, verdient het aanbeveling om inspanningen te richten juist op deze groepen.

Voorbeelden van kwetsbare groepen zijn mensen met een lage sociaaleconomische status en bepaalde migrantengroepen. Zij hebben meer risico op chronische aandoeningen. Zo hebben mensen met een lage sociaaleconomische status 1,5 keer meer kans op nierfalen, dan mensen met een hoge sociaaleconomische status. En Turkse Nederlanders hebben bijvoorbeeld meer dan 2,5 keer vaker chronische nierschade dan autochtone Nederlanders. Het bereiken van kwetsbare groepen voor vroegopsporing van chronische aandoeningen is dus extra belangrijk, omdat hier de meeste gezondheidswinst valt te behalen.

70% bereikt na aanpassingen

Groenenberg slaagde erin om 70% van de kwetsbare doelgroep te bereiken, door de materialen van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) van het PreventieConsult cultureel aan te passen. Groenenberg geeft aan dat met relatief eenvoudige maatregelen het bereik onder deze doelgroep verder vergroot zou kunnen worden. "Relatief goedkope uitnodigingsstrategieën zoals (vertaalde) brieven en follow-up telefoontjes kunnen aangevuld worden met een wijkgerichte aanpak. De inzet van sleutelfiguren in de gemeenschap die het belang onder de aandacht kunnen brengen en faciliteiten om hulp met het invullen te bieden, zijn potentieel zeer interessant." Daarnaast geeft ze aan dat de huidige focus op het nemen van de eigen verantwoordelijkheid mogelijk niet voor iedereen geschikt is. Dit geldt met name voor mensen met lage gezondheidsvaardigheden. "Uit ons onderzoek bleek dat een grote groep deelnemers met een verhoogd risico dit helemaal niet door had; en al helemaal niet dat zij zelf een afspraak moesten maken voor een afspraak bij de huisarts."

Vroegopsporing speerpunt Nierstichting

In Nederland hebben 1,7 miljoen mensen chronische nierschade. Dit is in veel gevallen het gevolg van hoge bloeddruk of diabetes. Het merendeel van deze mensen wordt door de huisarts of de nefroloog behandeld. Bij een deel van de mensen leidt chronische nierschade uiteindelijk tot nierfalen; dan is dialyse of transplantatie noodzakelijk. Mensen met chronische nierschade hebben een hoog risico op hart- en vaatziekten. Om deze gevolgen te voorkomen, is vroeg opsporen en adequaat behandelen van groot belang. Vroegopsporing is daarom een van de speerpunten van de Nierstichting.

Dit onderzoek is gefinancierd door de Hartstichting, het Diabetesfonds en de Nierstichting in een samenwerkingsverband genaamd 'LekkerLangLeven'.

Proefschrift aanvragen

Een exemplaar van het proefschrift kunt u aanvragen bij Sanne Rademaker, persvoorlichter Nierstichting: 035 6978024 / sannerademaker@nierstichting.nl.