Aanhoudende daling aantal postmortale donoren

Vorige week publiceerde de Nederlandse Transplantatiestichting het Jaarverslag 2016. Dit bevestigt het beeld van een structureel dalend aantal mensen dat na hun dood organen afstaat. Het aantal orgaandonoren nam af met 11 procent ten opzichte van 2015 naar het aantal van 235. Daarmee is het aantal orgaantransplantaties van deze donoren met 9 procent gedaald, ten opzichte van het jaar ervoor (759 in 2015 en 689 in 2016). En in 2015 daalden de cijfers al ten opzichte van 2014. De urgentie voor patiënten op de wachtlijst voor nu én in de toekomst blijft heel groot.

Nabestaanden

Door het structureel lage aantal donorregistraties is er een gering aantal donororganen beschikbaar. Mensen die zich niet hebben geregistreerd schuiven bij overlijden de keuze voor wel of niet doneren feitelijk door naar hun nabestaanden. Volgens de Nederlandse Transplantatiestichting (NTS) is ‘het aantal nabestaanden dat toestemming geeft voor donatie van organen van naasten die geen keuze hebben vastgelegd, nog steeds teleurstellend laag, slechts 30%’. Nergens in Europa weigeren zo veel nabestaanden hun medewerking aan donatie na overlijden als in Nederland, aldus de NTS.

Stijging nierdonatie bij leven

In 2016 zijn er in totaal 426 transplantaties uitgevoerd met nieren van postmortale donoren en 565 dankzij een nierdonatie bij leven. Levende donoren zijn daarmee verantwoordelijk voor meer dan de helft (57%) van het totale aantal getransplanteerde nieren in Nederland (totaal 991). Het aantal transplantaties met nieren van levende donoren is in 2016 met 10% toegenomen naar 565 (2015: 514). Het aantal transplantaties met nieren van een postmortale donor is daarentegen gedaald. Het aantal patiënten is eind 2016 op de actieve wachtlijst voor een nier met 629 personen 9% hoger dan eind 2015 (576 personen).

Zie ook het jaarverslag 2016 van de NTS.

Naar een donorwet die wél werkt

In het ADR-systeem wordt elke Nederlander vanaf 18 jaar die zich na herhaalde oproepen niet laat registreren in het Donorregister, geregistreerd als ‘geen bezwaar’. Iedereen wordt expliciet van deze registratie op de hoogte gebracht. De keuze kan elk moment worden herzien. Opt-outsystemen boeken in EU-landen betere resultaten op postmortale orgaandonatie, mits dit gepaard gaat met goed flankerend beleid, zoals coördinatie in de ‘donorketen’, goede infrastructuur, financiering en donorvoorlichting. Dit flankerend beleid is in Nederland al wel ingevoerd. Daarom is het belangrijk dat de Eerste Kamer tot een positieve keuze komt voor het initiatiefwetsvoorstel voor Actieve Donor Registratie. Na het zomerreces volgt de behandeling van het wetsvoorstel voor Actieve Donor Registratie.