Nierstichting vraagt aandacht voor risico op acute nierschade bij medicijngebruik

Bij de behandeling van hoge bloeddruk, hartproblemen of bij minder goed werkende nieren, gebruiken patiënten verschillende soorten medicijnen. De medicijnen zijn nodig voor een goede behandeling van de aandoening(en), maar kunnen bij dreigende uitdroging – door koorts, diarree, braken of hoge omgevingstemperatuur – acute nierschade veroorzaken. De Nierstichting heeft daarom nieuwe materialen ontwikkeld om zorgprofessionals (zoals huisartsen, specialisten en apothekers) te helpen risicopatiënten te instrueren over wat te doen bij (dreigende) uitdroging.

Uit de HARM-studie van het Erasmus MC blijkt dat ongeveer 10 procent van de geneesmiddel-gerelateerde ziekenhuisopnamen direct gerelateerd is aan een verminderde nierfunctie.

Wie lopen risico?
Patiënten die diuretica of bepaalde bloeddrukverlagers gebruiken en:

  • ouder zijn dan 70 jaar OF
  • chronische nierschade hebben (<60% nierfunctie) OF
  • hartfalen hebben

Het is belangrijk dat patiënten weten hoe te handelen, zonder ze bang te maken voor medicatie-inname. Omdat de eerste verschijnselen van uitdroging vaak thuis optreden, is het belangrijk dat patiënten zelf weten wat ze moeten doen. De folders zijn hulpmiddelen om risicopatiënten preventief te instrueren over wat te doen bij (dreigende) uitdroging door zogeheten intercurrente ziekten of door hoge omgevingstemperaturen (zie ook de illustratie). In het gesprek dat een zorgprofessional heeft met de patiënt kan dit onderwerp aan de hand van de folder worden besproken.

Miranda Boom (verpleegkundig specialist Canisius Wilhelmina Ziekenhuis), Chantal Bosma (nefroloog Radboudumc en Margreet van Herwaarden (apotheker Apotheek Groesbeek) namen het initiatief voor de folders. Zij kregen daarvoor subsidie van de Nierstichting (net als zeven andere projecten ten behoeve van medicatieveiligheid). Boom: “We merkten dat patiënten pillen blijven innemen bij ziekte. Juist dán kunnen ze dat nou beter niet doen. Patiënten worden lang niet altijd geïnstrueerd of we zagen dat ze met de verkeerde pillen stoppen of de pillen niet meer starten.”

Twee folders
De folders worden beschikbaar gesteld aan zorgprofessionals. Er is één folder voor artsen, verpleegkundigen en apothekers, met adviezen hoe zij de patiënt kunnen voorlichten. En er is een folder voor patiënten, waar op een afscheurbaar deel kan worden ingevuld om welke medicijnen het precies gaat. De folders zijn alleen te bestellen door zorgverleners.

De folders zijn tot stand gekomen met dank aan het Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis, het Radboudumc, de Nijmeegse huisartsenkring, Farmazorg Nijmegen, Nierpatiënten Vereniging Nederland en patiënten die de informatie hebben beoordeeld.