Nierstichting investeert in nier op maat

De Nierstichting geeft € 520.000 subsidie aan wetenschappers prof. dr. Ton Rabelink (Leids Universitair Medisch Centrum) en de prof. dr. Melissa Little (Australië) om hun onderzoek naar een ‘nier op maat’ te versnellen: een nier gekweekt met lichaamseigen stamcellen. Het duurt nog even voordat die er komt. Maar de tussenstappen die ervoor nodig zijn, kunnen binnen een paar jaar al concrete verbeteringen opleveren. Zoals meer geschikte donornieren en een langere levensduur van donornieren. Stamcelonderzoek heeft een enorme potentie om het leven van nierpatiënten te verbeteren; daarom investeert de Nierstichting er de komende jaren fors in.

Het onderzoek naar een 'nier op maat', getiteld Record KID, valt onder de zogenoemde regeneratieve geneeskunde: het wetenschapsveld dat nagaat hoe je de functie van beschadigd weefsel kunt herstellen, door het zelfherstellend vermogen van het lichaam aan te spreken. Hierbij spelen specifieke lichaamscellen, stamcellen, een grote rol. Stamcellen zijn cellen die nog niet ver zijn gespecialiseerd en dus nog verschillende typen weefsel kunnen worden. Ook regelen ze de groei van nieuwe cellen. Prof. dr. Ton Rabelink, LUMC: "Het meeste van wat we nu kunnen, hield vijf jaar geleden niemand voor mogelijk. Bewijs dat een 'nier op maat' in principe kan, is er. Nu moeten we het doen. De beperkende factoren zijn geld en mankracht."

Nier op maat

De komende drie jaar gaan prof. dr. Ton Rabelink en prof. dr. Melissa Little (Murdoch Childrens Research Institute, Australië) samenwerken aan een nier gekweekt met lichaamseigen stamcellen. Zo brengt de Nierstichting belangrijke expertise bij elkaar. Little heeft eerder uitgezocht hoe je van een stamcel een stukje nierweefsel kunt maken. De volgende stap zou zijn om van  lichaamseigen stamcellen in een lab stukjes nierweefsel te maken. De 'bouwstenen' voor een nier op maat zijn daarmee beschikbaar. Nu moeten Rabelink en Little uitzoeken onder welke omstandigheden en in welke volgorde de bouwstenen bij elkaar moeten komen om een functionerende nier te krijgen.

"16.000 mensen hebben nierfalen en moeten daarom dialyseren of een niertransplantatie ondergaan. Het zou fantastisch zijn als we dit kunnen voorkomen. Daarom zetten we ons in voor baanbrekend onderzoek naar het herstel van beschadigd nierweefsel. Het zou fantastisch voor nierpatiënten zijn als het lukt om op termijn een nieuwe nier te kweken", aldus Tom Oostrom, directeur Nierstichting. 

Toekomstbeeld

"Ik schat dat een 'nier op maat' over 30 jaar klinisch wordt toegepast", zegt Rabelink. Dan kan het mogelijk worden dat mensen met chronische nierschade als gevolg van bijvoorbeeld hoge bloeddruk, een nier krijgen die is gekweekt met eigen stamcellen. Maar voor die tijd kunnen tussenresultaten uit dit en ander wereldwijd stamcelonderzoek al concrete verbeteringen opleveren voor nierpatiënten. Gebruik van nierstamcellen kan ervoor zorgen dat meer potentiële donornieren geschikt worden gemaakt voor transplantatie. En het toevoegen van stamcellen van de levende nierdonor, aan de getransplanteerde nier, kan in de toekomst mogelijk schade als gevolg van de transplantatie herstellen - waardoor de donornier langer mee gaat.

Rabelink: "Bij chronische ziekten zoals nierschade en diabetes, kan de huidige geneeskunde alleen symptomen verminderen. Dat betekent: lage levenskwaliteit en hoge zorgkosten. Regeneratieve geneeskunde zorgt voor echt herstel. De potentie voor patiënten is zo groot, dat we verplicht zijn daar naartoe te werken."

Nierziekten genezen

Chronische nierschade is blijvend en onherstelbaar. Gezond leven en therapietrouw vertraagt verergering, maar kan nierfalen niet in alle gevallen voorkomen. Nieuwe therapieën die nierschade herstellen én eventuele nierziekten genezen, hebben een baanbrekend positief effect op het leven van nierpatiënten in de toekomst. Daarom stimuleert de Nierstichting onderzoek naar herstel van nierschade en de genezing van nierziekten.

Daarvoor zetten we flink in op regeneratieve geneeskunde. We investeren om internationaal, multidisciplinair onderzoek naar herstel van beschadigd nierweefsel met lichaamseigen stamcellen, via Record KID en andere projecten. En we doen meer.

Zie ook nierstichting.nl/regeneratief.

Download persbericht