Direct naar inhoud

Genezing dichterbij brengen

RegMedXB

RegMedXB geeft sinds 2017 regeneratieve geneeskunde meer vaart, door de krachten te bundelen van de wetenschap, het bedrijfsleven en de overheid.

RegMedXB is een nieuw samenwerkingsverband  voor regeneratieve geneeskunde. De Nierstichting speelt daarin een actieve rol, omdat de doelstelling aansluit op een van onze grote ambities: in de toekomst nierziekten genezen. Tom Oostrom, directeur Nierstichting:

"Wij willen niet wachten op universiteiten en bedrijven, maar zelf een actieve rol spelen in kennis- en technologie-ontwikkeling."

Meer geld, meer onderzoek

RegMedXB stimuleert fundamenteel en toegepast onderzoek op het gebied van regeneratieve geneeskunde - in het bijzonder nierziekten, diabetes en arthrose. Ook gaat binnen RegMedXB veel aandacht uit naar het op de markt brengen van resultaten. Dat draagt bij aan de kenniseconomie, en zorgt er mede voor dat de resultaten zo snel mogelijk bij patiënten komen.

Om dit te bereiken start RegMedXB in 2017 met een budget van € 25 miljoen. De nationale en regionale overheden (Ministerie van Economische Zaken, provincies en grote steden) en het bedrijfsleven dragen hier financieel aan bij. Net als de Nierstichting zelf en andere gezondheidsfondsen. De Universiteiten en UMC's investeren tijd en faciliteiten. Ook de universiteit van Leuven en het Vlaams Instituut voor Biotechnologie zijn aangesloten.

In totaal wil RegMedXB € 250 miljoen financiering werven voor tien jaar. Dit samenwerkingsverband richt zich op drie thema’s: artrose (reuma), diabetes type 1 en nierziekten.

Een nier uit het laboratorium

In Nederland dialyseren zo’n 6.500 mensen, en elk jaar komen er zo’n 2.000 nieuwe patiënten bij die moeten starten met dialyse of moeten worden getransplanteerd. Jaarlijks overlijdt gemiddeld 1 op de 6 patiënten. Wereldwijd dialyseren ongeveer 2 miljoen mensen. Dialyse is niet alleen een zeer zware behandeling, de kosten zijn bovendien enorm (variërend van 80.000 tot 120.000 euro per patiënt per jaar). Nierschade is nu nog onomkeerbaar en patiënten zijn aangewezen op dialyse of transplantatie. Bij een transplantatie moeten levenslang zware, afweeronderdrukkende medicijnen worden geslikt en het risico op afstoting is altijd aanwezig. Binnen RegMedXB werken onderzoekers de komende vijf jaar aan het kweken van een nier in het laboratorium.

Mini-niertje
Een nier bevat 1 miljoen nefronen; minuscule deeltjes van de nieren die voor de werking verantwoordelijk zijn. Onderzoekers hebben een methode ontwikkeld om deze nefronen in zogeheten organoïden uit te laten groeien. Zo ontstaat een mini-niertje. Deze mini-niertjes moeten nog verder ontwikkeld worden, voordat ze alle functies van de nier uit kunnen voeren, maar deze regeneratieve oplossing heeft veel potentie.

Theezakje
De gekweekte nefronen kunnen uit verschillende cellen worden gekweekt (zoals huidcellen, niercellen of cellen uit de urine). Dit gaat afstoting na transplantatie van de nefronen tegen, en maakt afweeronderdrukkende medicatie, en bijbehorende bijwerkingen, overbodig. Binnen het RegMedXB-project gaan de onderzoekers werken aan het kweken van voldoende organoïden. Van biomateriaal wordt een soort ‘theezakje’ gemaakt waarin de organoïden bij elkaar worden geplaatst om zo als bioengineered nier te kunnen functioneren. Het meeste van wat er nu kan hield niemand 5 jaar geleden voor mogelijk. Onderzoekers schatten dat het binnen dertig jaar mogelijk moet zijn een nier op maat bij patiënten toe te kunnen passen.

Partners RegMedXB

De naam RegMedXB staat voor regenerative medicine crossing borders. Het instituut stimuleert internationale, multidisciplinaire onderzoekssamenwerking, om grensverleggende resultaten te boeken. En gaat daarvoor ook binnen de Nederlandse samenleving 'grenzen' over om krachten te bundelen. In RegMedXB werken gezondheidsfondsen samen met wetenschappers, bedrijven en overheden.

Aan RegMedXB doen zeven onderzoeksinstituten mee (de universiteit en het Universitair Medisch Centrum van Maastricht, Eindhoven, Utrecht en Leiden, het Hubrecht Instituut, en in België de universiteit van Leuven en het Vlaams Instituut voor Biotechnologie), in samenwerking met Nierstichting, het Diabetesfonds, het Reumafonds en Diabetes Onderzoek Nederland (DON). Ook meer dan vijftien bedrijven en het Ministerie van Economische Zaken (Health Holland), de provincies Limburg, Noord-Brabant en Utrecht, en de gemeente Leiden zijn partners. Zij spelen bijvoorbeeld een rol bij het creëren van bedrijvigheid op dit vlak in de regio.

Planning en stand van zaken

Op 30 maart 2017 klonk het startschot voor RegMedXB. In 2016 werkten de partners aan de opstart van dit samenwerkingsverband. Op 7 november was er een strategisch verdrag getekend waarin de nauwe samenwerking tussen Nederland en Vlaanderen is afgesproken op gebied van regeneratieve geneeskunde.
Op 24 en 25 oktober 2017 vond in Boston een conferentie plaats met Amerikaanse ondernemers, bestuurders en toponderzoekers van onder andere Harvard en uit Californië. Het streven is om door opschaling in meerdere landen en met meerdere bedrijven 250 miljoen euro voor de komende 10 jaar gefinancierd te krijgen.