Direct naar inhoud

Leven met een nierziekte

Feiten en cijfers over behandeling nierfalen

Als je nieren nauwelijks nog werken, heb je dialyse of een transplantatie nodig om in leven te blijven.

Transplantatie is niet altijd mogelijk of wenselijk. En er is een groot tekort aan donornieren. Daarom is dialyse een belangrijk, maar zwaar alternatief.

Als je nieren voor minder dan 15 procent werken, spreek je van nierfalen. Dan heb je dialyse of een niertransplantatie nodig om in leven te blijven. In Nederland zijn er (peildatum 1 januari 2016) 16.727 mensen met nierfalen. Ruim 60 procent van hen (10.275 mensen) met een werkende donornier; bijna 40 procent (6.452 mensen) dialyseert.

Er zijn twee manieren van dialyse, hemodialyse (HD) en peritoneaaldialyse (PD).

Elk jaar komen er zo’n 2.000 patiënten met nierfalen bij (1.996 in 2015). Dat aantal stijgt waarschijnlijk de komende jaren, door onder andere vergrijzing en doordat diabetes en hoge bloeddruk vaker voorkomen.

In 2015 vonden er 983 niertransplantaties plaats, waarvan 513 (52 procent) met een nier van een levende donor (donatie bij leven) en 470 (48 procent) met een nier van een overleden donor (postmortale donatie).

Het aantal niertransplantaties in Nederland steeg afgelopen 25 jaar van ruim 400 naar ongeveer 1.000 per jaar (afbeelding). Meer dan de helft van de transplantaties in Nederland vindt plaats met een nier van een levende donor. Ons land loopt daarmee voorop in Europa. Donatie bij leven is van levensbelang, want er is een groot tekort aan postmortale donornieren.

Beste levensverwachting: transplantatie

Transplantatie leidt tot meer kwaliteit van leven en een hogere levensverwachting dan dialyse. Mensen met een donornier van een overleden donor leven gemiddeld 10 jaar zonder dat ze weer dialyse of weer een transplantatie nodig hebben. Als de donornier afkomstig is van een levende donor en de transplantatie plaatsvindt nadat dialyse al was gestart, blijft de donornier gemiddeld 20 jaar functioneren. En gemiddeld 25 jaar als de transplantatie plaatsvindt voordat dialyse is gestart en een transplantatie plaatsvindt met een nier van een levende donor (dat heet een preëmptieve transplantatie). Na 10 jaar functioneert nog maar zo’n 45 procent van de postmortale donornieren. Voor donornieren van een levende donor is dat zo’n 65 procent.

De resterende levensverwachting van een 20-jarige patiënt met nierfalen die preëmptief een niertransplantatie heeft gehad, is vergelijkbaar met die van een gezonde 40-jarige (nog ruim 40 jaar, zie afbeelding). Een 20-jarige patiënt met nierfalen die dialyseert, heeft een resterende levensverwachting die vergelijkbaar is met die van een gezonde 65-jarige (namelijk nog 20 jaar).

Dialyse: zwaar en hoge sterfte

Transplantatie is niet altijd mogelijk of wenselijk. En er is een groot tekort aan donornieren. Daarom is dialyse een belangrijk, maar zwaar alternatief.
Van alle dialysepatiënten overlijdt jaarlijks gemiddeld 1 op de 6. Van de nierpatiënten die starten met dialyse tussen hun 45e en 65e jaar, overlijdt de helft binnen vijf jaar. Dialyse kan namelijk maar beperkt de nierfunctie overnemen (PD: 5 tot 10 procent, HD: 10 tot 15 procent). Om te hoge ophoping van afvalstoffen tegen te gaan, is een dieet en medicatie noodzakelijk. Verder belast dialyse het hart en de bloedvaten, waardoor dialysepatiënten een grote kans hebben te overlijden aan hart- en vaatziekten. En dialyse bepaalt het dagelijks leven door de hoge tijdsbesteding (veelal: 3 keer per week 4 uur, exlusief voorbereiding, eventuele reistijden en hersteltijd na dialyse).

Kosten dialyse en transplantatie

De behandelingen voor nierfalen (dialyse en transplantatie) behoren tot de duurste die de Nederlandse basisverzekering vergoedt. Dialyse kost per jaar per patiënt € 80.000 tot € 120.000. Een niertransplantatie kost ongeveer €80.000. Daar komen vervolgkosten bij na de transplantatie, zoals voor medicijnen tegen afstoting die patiënten levenslang moeten gebruiken. Maar de jaarlijkse kosten van transplantatie zijn, vanaf het eerste jaar na transplantatie, aanmerkelijk lager dan die van dialyse.

Nierstichting - Nalatenschap

Hartelijk dank voor je interesse. Wij gebruiken cookies zodat onze website beter werkt, voor inzicht in webstatistieken en zodat wij advertenties kunnen tonen die aansluiten bij je interesses. Met als doel: een betere service voor jou én een beter leven voor nierpatiënten.

Lees hier meer over ons cookiebeleid.

Ik ga akkoord
Ik ga niet akkoord