Conservatieve behandeling

Als je nierfalen krijgt, kan dialyse of niertransplantatie de werking van de nieren (deels) overnemen. Maar je kan ook kiezen om zo'n nierfunctievervangende behandeling niet te doen. Dan krijg je een andere behandeling: conservatieve behandeling.

Een conservatieve behandeling richt zich op de kwaliteit van leven. Je wordt actief behandeld om je klachten zoveel mogelijk te verminderen en je lichamelijke conditie zo lang mogelijk te behouden. Bij een conservatieve behandeling krijg je: 

• medicijnen om klachten te verminderen die ontstaan door nierfalen. 
• een dieet om de ophoping van afvalstoffen in het bloed tegen te gaan. 
• een zoutbeperking om vochtophoping tegen te gaan; soms ook een vochtbeperking. 
• mentale en/of geestelijke begeleiding als je dat wilt.

Je arts zal alle behandelingen voor nierfalen met je bespreken als je nierfunctie daalt naar onder 25 of 20%. Ook conservatieve behandeling komt dan aan bod. Belangrijk is dat jullie samen nagaan welke behandeling het meest bijdraagt aan de kwaliteit van jouw leven, en de wensen en verwachtingen die je hebt voor je behandeling. Ook kan het soms zo zijn dat dialyse of transplantatie bij jou niet mogelijk is, en je arts adviseert om te kiezen voor conservatieve behandeling.

Als niertransplantatie niet mogelijk is of als je dat niet meer wilt, dan is er dialyse. Zowel peritoneale dialyse als hemodialyse hebben, naast voordelen, ook een aantal nadelen. Dialyse verlengt het leven maar dit is soms beperkt bij mensen ouder dan 80 jaar of met meerdere aandoeningen (zoals slechte hartfunctie).

In een aantal gesprekken zal de nefroloog, vaak samen met de nierfalen verpleegkundige en medisch maatschappelijk werker, de verschillende mogelijkheden met je bespreken. Je bespreekt dan ook:

• hoe jij jouw leven graag verder invult
• wat belangrijk is voor jou
• welke behandeling het meest bijdraagt aan je kwaliteit van leven

Het is een persoonlijke afweging of conservatieve behandeling het best bij jou past, of dialyse. Het is jouw beslissing, maar je hoeft dit besluit niet alleen te nemen. Je kunt dit samen met jouw naasten en zorgverleners doen.

Het maken van zo'n keuze is een proces. Dat kost tijd. Vraag jouw nefroloog hoeveel tijd je hebt om een beslissing te nemen. En gebruik die tijd ook.

In de periode dat je nieren steeds slechter gaan werken, wisselen goede en slechte periodes elkaar vaak af. Mogelijk maak je sombere perioden door en zie je het dan niet meer zitten. Bespreek jouw toekomstverwachting met je nefroloog, in goede en in minder goede periodes. Na verloop van tijd kun je een weloverwogen besluit nemen.

De conservatieve behandeling bij nierfalen is een palliatieve behandeling. De behandeling is niet bedoeld om de ziekte te genezen. Bij palliatieve zorg gaat het ook niet om het verlengen van het leven, zoals bij dialyse. Palliatieve zorg richt zich op kwaliteit van leven. 

Krijg je eenmaal een conservatieve behandeling? Dan geven artsen en verpleegkundigen medische hulp om je lichamelijk te ondersteunen. Wat je nodig hebt, kan wel veranderen per periode.

Maak je wensen en behoeften daarom duidelijk. Bespreek ze regelmatig met je arts, andere zorgverleners en met je naasten. Bespreek bijvoorbeeld de volgende vragen: 

• welke klachten heb je? In hoeverre beperken die jouw leven?
• wil je medicijnen tegen pijn, zoals morfine?
• wil je behandelbeperkingen? Wil je bijvoorbeeld gereanimeerd worden? Wil je nog in het ziekenhuis opgenomen worden als daar aanleiding voor is?
• wie mag beslissen over jouw behandeling als jij dat zelf niet meer kunt?
• wil je dat jouw huisarts de zorg uiteindelijk overneemt? En zo ja: op welk moment?

Direct na de keuze voor een conservatieve behandeling verandert er niets. Je lichamelijke conditie verandert niet meteen. Je kunt blijven doen wat je deed. Thuis, met familie of op reis. 

Meestal gaat de conditie langzaam achteruit. Dat kan weken tot jaren duren. Uiteindelijk kom je te overlijden.