Direct naar inhoud

Leven met een nierziekte

Dialyse

Dialyse houdt je in leven als je nieren nauwelijks nog werken. Er zijn twee manieren om te dialyseren.

Als je nieren nauwelijks nog werken en een transplantatie niet (meteen) kan, heb je een kunstnier nodig om in leven te blijven. Dat heet dialyseren. Deze behandeling heeft heftige bijwerkingen, zoals vermoeidheid en een groot risico op hart- en vaatziekten. Veel patiënten zeggen ‘dialyseren is geen leven maar overleven’. Afhankelijk van je leeftijd en conditie kunnen de gevolgen wel verschillen.

Er zijn twee manieren om te dialyseren. Bij peritoneaaldialyse (PD) filtert je buikvlies afvalstoffen uit je bloed; je krijgt daarvoor een katheter in je buik. Bij hemodialyse (HD) filtert een kunstnier in een machine je bloed; die machine sluit je aan op een bloedvat. PD geeft meer vrijheid en energie, vergeleken met HD; maar ook complicaties, zoals buikvliesontsteking.

Wist je dat…

Alle behandelingen bij nierfalen hebben voor- en nadelen. Vergelijk ze in dit overzicht.

Welke dialyse? Of toch transplantatie?

Een nierfunctievervangende behandeling zoals dialyse, start vaak als de nieren nog 15% werken - maar dat verschilt tussen patiënten. Welke de optimale behandeling voor je is, besluit je samen met je arts. Behalve de medische achtergrond, wegen ook je persoonlijke mogelijkheden en voorkeuren mee. Bijvoorbeeld of je thuis of liever in het ziekenhuis wilt dialyseren, en of je een transplantatie wilt.


                     Hemodialyse

Hemodialyse

Bij hemodialyse (HD) lig je drie tot vier keer per week, gemiddeld vier uur lang, aangesloten op het hemodialyseapparaat. Dat is fysiek zwaar omdat er grote schommelingen in bloedwaarden en vochtgehalte kunnen ontstaan. Dat kan zorgen voor onder meer vermoeidheid, een ziek gevoel (doordat er snel veel vocht uit het lichaam wordt gehaald) en op termijn voor schade aan hart en bloedvaten. En: je zit eraan vast - ook tijdens feestdagen en vakanties.

In het HD-apparaat zit een filter (de kunstnier) die het overtollig vocht en afvalstoffen afvoert. Dialyse bereikt maar 15% van de zuiverende werking van gezonde nieren. Daardoor blijven er klachten, zoals vermoeidheid en jeuk. Een dieet zorgt voor minder afvalstoffen (afbraakstoffen van voeding) in het bloed, wat de klachten kan verlichten.

98% van de HD-patiënten dialyseert in een ziekenhuis, overdag. Dat kan ook 's nachts. En het kan thuis; dit vereist aanpassing van je huis en een HD-opleiding voor jou en een mantelzorger.

Het HD-apparaat sluit je aan op een ader, via een vaattoegang (ook wel shunt) die via een operatie wordt gemaakt in een arm. De shunt zorgt voor voldoende bloedtoevoer tijdens de dialyse en is nodig omdat een gewoon bloedvat zou beschadigen en snel verstopt zou raken. Een shunt is wel gevoelig voor infecties. De Nierstichting financiert onderzoek naar betere vaattoegang en shuntzorg.


                     Peritoneaaldialyse

Peritoneaaldialyse

Peritoneaaldialyse (PD) doe je doorgaans thuis, vier of vijf keer per dag gedurende 40 minuten. Je buikvlies ligt als een zakje om je buikorganen en bevat heel veel kleine bloedvaatjes. Bij PD werkt dit buikvlies als filter. Tijdens PD laat je speciale vloeistof in je buikholte lopen, via een katheter. De vloeistof trekt afvalstoffen aan vanuit de bloedvaatjes, en overtollig vocht. Als de vloeistof verzadigd is, moet je die vervangen; dat kan met de hand of  met een pompmachine (dan gebeurt het meestal 's nachts).

Het voordeel van PD ten opzichte van hemodialyse, is dat je meer energie en meer vrijheid hebt. Het moet elke dag, maar het kan thuis en zelfs op het werk. Maar PD is meestal niet langer dan een paar jaar mogelijk,  vanwege veranderingen in het buikvlies op lange termijn, en complicaties zoals buikvliesontsteking.

Toekomst: draagbare kunstnier

De Nierstichting werkt aan betere dialysebehandelingen. Zo ontwikkelen we een draagbare kunstnier, die nierpatiënten meer vrijheid geeft.

De draagbare kunstnier verbetert met name hemodialyse (HD). HD veroorzaakt grote schommelingen in vocht- en bloedwaarden, en dat is schadelijk voor (onder meer) het hart en de bloedvaten. En je bent bij HD meestal gebonden aan een ziekenhuis. De draagbare kunstnier vermindert de schommelingen in de bloedwaarden, en maakt het voor meer dialysepatiënten mogelijk om buiten het ziekenhuis te gebruiken. Verder zorgt de draagbare kunstnier voor technische verbeteringen in bijvoorbeeld dialysefilters, wat op termijn ook PD verbetert.

Als je geen dialyse (meer) wilt

Het kan zijn dat je geen dialyse (meer) wilt, terwijl er geen alternatieve behandeling is. De reden kan medisch zijn, zoals een zwakke lichamelijke conditie. Of persoonlijk: je wilt zelf geen dialyse (meer), bijvoorbeeld omdat de nadelen zwaarder voor je wegen, dan een langer leven. Je mag daarover zelf besluiten. Praat erover met de nefroloog en je naasten. Als je geen dialyse (meer) wilt, wordt met medicijnen geprobeerd de restfunctie van je nieren te behouden. Uiteindelijk zullen afvalstoffen toch ophopen, waardoor je overlijdt. Of dat dagen, weken of maanden duurt, verschilt per patiënt.

Na het besluit om niet (meer) te dialyseren, maak je samen met je arts een plan om op een draaglijke manier naar het einde van je leven te gaan. Denk aan medische hulp om klachten te verlichten, maar ook aan mentale of psychische begeleiding voor jou en je naasten.

Nierstichting - Nalatenschap

Hartelijk dank voor je interesse. Wij gebruiken cookies zodat onze website beter werkt, voor inzicht in webstatistieken en zodat wij advertenties kunnen tonen die aansluiten bij je interesses. Met als doel: een betere service voor jou én een beter leven voor nierpatiënten.

Lees hier meer over ons cookiebeleid.

Ik ga akkoord
Ik ga niet akkoord